De Toeschouwer en de Bal. Oorlog, voor wie bidden we?
Onlangs hoorde ik Louis Davids weer met zijn klassieker “De Voetbalmatch”. Hij bezingt een toeschouwer die geen enkel verstand heeft van voetbal, maar zich toch volledig laat meeslepen. Hij snapt de regels niet, begrijpt de rol van de keeper niet, maar scheldt wel de scheidsrechter uit en gooit met bananen. Hij raakt verstrikt in een spel dat hij niet doorgrondt.
Hij weet halverwege het lied zelfs niet eens meer of hij nu bij Ajax tegen Blauw-Wit of tegen Feyenoord zit.
Wat hij wél ziet, is dat het er hard aan toe gaat: “Er kwam een invalide van het front.”
Vandaag de dag zijn wij die toeschouwer.
We kijken naar oorlogen, vormen een felle mening en bidden voor land A of tegen land B. Maar net als de man in het lied hebben we vaak geen idee hoe het politieke spel echt gespeeld wordt. In dit grote spel van grootmachten zijn de regels ondoorzichtig. De burger is de bal: hij krijgt de trappen en wordt bespeeld.
We worden gevoed met informatie die per definitie gekleurd is. Of het nu gaat om selectieve berichtgeving, economische belangen of onbewuste vooroordelen van journalisten: objectiviteit is een ideaal en geen realiteit. Wie er echt gelijk heeft of wie de werkelijke vijand is, durf ik inmiddels niet meer te zeggen.
Eén ding weet ik wel zeker: de burger is altijd het slachtoffer. Niemand wil sterven voor een politiek spel. Wie dat wel wil, is net als de toeschouwer bij Louis Davids.
Voor wie moet je dan bidden? Bidden voor een regering of een land is lastig als je de werkelijke agenda niet kent. Maar bidden voor de burgers van de landen kan altijd. Zij zijn degenen die de klappen vangen, aan welke kant van de grens ze ook wonen.
Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn: onpartijdigheid is een luxe van de toeschouwer. Als de bommen op je eigen huis vallen, vervalt de theorie. Dan heb je niets aan mooie praatjes over nuance, want van lucht kun je niet eten.
Daarom kies ik er vaker voor om te zwijgen. Als ik al iets doe, is het bidden om bescherming voor de mensen in de chaos. En misschien wel het belangrijkste: bidden dat zij, ondanks het geweld, mens kunnen blijven en dat het beest in hen niet ontwaakt. Dat is al moeilijk genoeg.
Dus discussies over wie er moet winnen? Ik begin er niet aan. Het start alleen maar een nieuwe oorlog in het klein, en ik ben er helemaal klaar mee. De mens is altijd het bokje. Het begon al met Adam, Eva, die slang en die appel; we worden al zolang we bestaan bespeeld.
Zalig zijn de vreedzamen, want zij zullen Gods kinderen genoemd worden. Mattheüs 5:9
