Dat is egoïstisch! Of toch niet….?

Leestijd / Lesezeit / Reading time: 6 min

Ik zat laatst weer eens het verhaal van die tien bruidsmeisjes te lezen. Laten we eerst eens dat verhaal erbij pakken en er stukje bij beetje doorheen lopen. Want er vielen mij wat dingen op…..

Jezus zei: “Je kan het Koninkrijk van God ook vergelijken met tien bruidsmeisjes die met hun olielampen op weg gingen om de bruidegom op te wachten. Vijf meisjes waren dwaas en vijf meisjes waren verstandig. Want de dwaze meisjes namen wel hun olielampen mee, maar geen olie. Maar de verstandige meisjes namen behalve hun olielamp ook een kruikje olie mee.

Mattheüs 25: 1-4

Er staat letterlijk: geen olie. Niets… Dus alleen een olielamp… zonder olie. En ja, die lamp kun je aansteken, maar dan steek je een droog lont aan. Die zal wel even branden, maar daarna zit je met een lont wat nooit meer gaat werken en nog steeds een droge olielamp….. oeps..

Het duurde lang voordat de bruidegom kwam. Daardoor werden ze moe en ze vielen in slaap. Maar midden in de nacht werd er geroepen: ‘Kijk, daar komt de bruidegom! Kom mee, hem tegemoet!’ 7 De meisjes stonden haastig op en staken hun lampen aan. Toen zeiden de dwaze meisjes tegen de verstandige meisjes: ‘Geef ons een beetje van jullie olie, want onze lampen gaan uit.’ Maar de verstandige meisjes zeiden: ‘Nee, want dan hebben we geen van allen genoeg. Gaan jullie maar naar de winkel om olie te kopen.’

Mattheüs 25: 5-9

Het antwoord van de verstandige meisjes? Heel duidelijk: Nee. Punt. In een andere vertaling staat “In geen geval”. Heel helder, geen speld tussen te krijgen, Nee. Punt.

Maar uhhhh… dat is egoïstisch! Want de Bijbel zegt toch duidelijk:

Als iemand wat van je vraagt, geef het hem dan. En als iemand iets van je wil lenen, zeg dan geen ‘nee’.

Mattheüs 5:42

Dus hoezo zeiden ze Nee en hoe kan Jezus dat dan ook nog als een goed voorbeeld aanhalen in Mattheüs 25? Dat is spannend!

Nou… laten we eens iets verder kijken dan den neus lang is…. want waren deze 5, “dwaze meisjes” in nood? Hoe eerlijk was die nood? Of hadden ze zelf iets kunnen doen om dat te voorkomen? En dan komen we dit bijbelvers tegen:

Want ook toen we bij jullie waren, hebben we tegen jullie gezegd dat mensen die niet willen werken, ook niets te eten zullen krijgen.

2 Thessalonicenzen 3:10

Ah kijk, nu wordt het al meer duidelijk. De “nood” die de dwaze meisje hadden was geen echte nood, maar een nood die ze zelf veroorzaakt hadden. Oeps… En dat wordt het inderdaad de vraag.. moet je ze dan wel helpen, als dat ook nog eens ten koste gaat van je eigen gezondheid? In Leviticus 19:9-10 komen we ook iets tegen wat iets zegt over “je moet er wel zelf wat voor doen”. Let op:

Als jullie de oogst van je land binnenhalen, mogen jullie de rand van het veld niet afmaaien. En wat tijdens het oogsten op de grond valt, mogen jullie niet oprapen. Ook mogen jullie je wijngaard niet helemaal leegplukken. Druiven die op de grond vallen, mogen jullie niet oprapen. Alles wat van de oogst op de grond valt, moeten jullie laten liggen voor de arme mensen en de vreemdelingen. Ik ben jullie Heer God.

Leviticus 19:9-10

Er staat niet: “oogst zelf alles, dors alles, doe alles in zakken en breng daarna zie kant-en-klare producten naar de arme mensen…. “. Nee, je laat het liggen en zij kunnen het zelf daarna halen, oprapen van de raden, dorsen en klaar maken voor eigen gebruik. Als ze zelf niets willen doen?… tja… Nog duidelijker wat God ervan vindt als je wel alles voor hun gaat oogsten, dorsen, alles in zakken doet en brengt naar de arme mensen die er zelf niets voor willen doen?

Maar voer geen heilige dingen aan de honden. Want ze zullen zich daarna omdraaien en jullie verscheuren. Gooi geen parels voor de zwijnen. Want ze zullen die met hun poten vertrappen.

Mattheüs 7:6

Zo dan, dat is wel heel helder… Als iemand zelf niets wil doen om gered te worden dan stopt het. Of toch niet helemaal? Nou… een simpel “nee” was het ook weer niet, er staat meer bij:

Maar de verstandige meisjes zeiden: ‘Nee, want dan hebben we geen van allen genoeg.

Mattheüs 25:9a

Niet alleen is het “nee”, maar er staat ook duidelijk bij wat er gebeurt als ze wel “ja” hadden gezegd… dan hadden ze geen van allen genoeg en waren ze allemaal de “hongerdood” gestorven…. ook de wijze meisje… die zich wel goed hadden voorbereid.. dan waren ze allemaal verloren…. en dat is geen optie.

Is het dan klaar met die “nee” en de “waarom”? Nee, daarna wordt er tegen de dwaze meisje ook gezegd wat ze moeten doen:

Gaan jullie maar naar de winkel om olie te kopen.

Mattheüs 25:9b

Dus het is geen “nee” en klaar. Er wordt uitleg gegeven waarom en er wordt ook uitgelegd wat ze wel moeten doen om ergens te komen. Het is een complete boodschap. Dus alhoewel de “nee” best pittig klinkt, zit er veel meer in dan de “nee”.

In ons werk komen we dit soort situaties ook heel vaak tegen. Als mensen zelf niets doen aan hun eigen redding (hetzij letterlijk, hetzij figuurlijk) staan ook wij machteloos en stoppen we op een gegeven moment de hulp, of beginnen we er al direct niet aan als we duidelijk hebben dat ze dat niet gaan doen om mee te beginnen. Niet alleen helpt het niet, maar het gaat ook nog eens ten koste van onze eigen resources (die door God aan ons gegeven zijn en waar we goed mee om moeten gaan) en onze eigen gezondheid en die van anderen. Want we hadden ook iemand kunnen helpen die wel zelf mee helpt aan zijn / haar eigen oplossing… Dus een “nee” in deze context, is niets mis mee. Niet altijd makkelijk, maar een bijbels “nee” is dus goed.

En zijn we er dan? Nou, nog niet helemaal….

Die olie waarover gesproken wordt is een metafoor voor iets. Olie komt vaker voor in de Bijbel als beeldspraak en het staat voor de werking/genade van de Heilige Geest die in je moet zijn. Een lamp zonder olie, is als een geloof zonder dat de Heilige Geest. Dat kan niet werken. Punt.

Maar mensen die Gods Geest niet hebben, kunnen de dingen van Gods Geest niet begrijpen. Ze vinden ze belachelijk. Ze kunnen ze niet begrijpen, omdat ze alleen geestelijk te begrijpen zijn.

1 Corinthiërs 2:14

En die Geest van God, krijg je van God… die kun je niet delen met een ander. Het is een persoonlijke gift aan jou, ( Efeziërs 1:13 ) die alleen God kan geven en jij niet door kunt geven aan een ander. Dus de “olie” die de wijze meisjes wel mee hadden genomen kon niet eens gedeeld worden. Nog een slagje dieper, jij wordt gered, door Gods genade, doordat jij, persoonlijk, gelooft wat Jezus voor jou heeft gedaan. Jouw geloof kan niemand anders redden en niemand kan gered worden door jou… onmogelijk.

En daar laten we het deze keer maar bij. Er zit nog veel meer in dat stukje, maar voor nu is het even voldoende. En als je werkt in de hulpverlening, blijf je afvragen: is de hulpvraag wel een echte vraag? Let op je eigen gezondheid, je kunt alleen iemand helpen die ook zelf meewerkt aan zijn / haar redding”. Dat is iets om goed in de gaten te houden. Anders ga je er zelf aan onderdoor en lig je samen in de goot… of erger….