Wijn, Bier, Wiet, Medicijnen en Harddrugs: Gebruik of Misbruik?
Een tijd geleden kreeg ik een vraag die ik eigenlijk best vaak krijg:
“Mag een christen wijn of bier drinken, of wiet gebruiken, of medicijnen nemen?”
Achter zo’n vraag zit vaak veel meer dan je op het eerste gezicht zou denken en het lijkt bijna een strikvraag. (wellicht is het dat ook wel…)
Je moet dus goed oppassen met wat je zegt. Als je namelijk zegt dat X wél oké is, denken mensen al snel: “Dan zal Y ook wel oké zijn,” en zo glijd je langzaam af. Uiteindelijk kan iemand dan denken: “Jij hebt gezegd dat dit goed is…” en dan ben je helemaal klaar. Het is dus een onderwerp waar je extra voorzichtig en bewust over moet nadenken.
We merken dat dit onderwerp steeds weer terugkomt. Omdat het zo vaak wordt gevraagd, wilde ik er eens goed bij stil staan en kijken wat de Bijbel zelf hierover zegt, los van cultuur of tradities van de kerk waarin we opgegroeid zijn.
1. Als christenen zijn we geroepen om niet te kijken naar wat onze traditie, kerk of cultuur zegt, maar naar wat de Bijbel zegt.
Dat is vooral belangrijk bij onderwerpen die cultureel gevoelig of controversieel kunnen zijn, zoals alcohol, cannabis, harddrugs of moderne medicijnen. In verschillende landen en kerken zijn de opvattingen hierover heel verschillend, maar de Bijbel is altijd ons richtsnoer.
Dit specifieke onderwerp kan ons uitdagen en ons laten nadenken over wat we echt geloven. Het kan gezond zijn voor ons brein om het eens goed te onderzoeken, vooral bij onderwerpen die voor ons extreem of emotioneel beladen zijn.
Vragen die we willen onderzoeken zijn:
- Mag een christen wijn of bier drinken?
- Is wiet vergelijkbaar met wijn of medicijnen?
- Hoe moeten we denken over harddrugs?
- Waarom accepteren we moderne medicijnen die niet in de Bijbel staan, maar verwerpen we vaak wijn, bier of wiet op basis van cultuur of traditie?
De kernvraag is: wat zegt de Bijbel zelf over middelen die invloed hebben op stemming, pijn of gezondheid, los van culturele overtuigingen?
2. Persoonlijke Reflectie: Liefde en Wijsheid
Het kan wijs zijn om een middel te vermijden, ook al staat de Bijbel het toe, uit liefde voor anderen of om te voorkomen dat iemand struikelt.
- In Polen hadden we geen alcohol of bier in huis. Voor christenen daar was alcohol veelal een NO GO, “de duivel”, “mensen raken eraan verslaafd”, enzovoort.
- In Duitsland is alcohol veelal wel heel normaal. Zelfs bij een kerkbarbecue waar wij waren, dronken mensen bier. De Bijbel staat het misschien zelfs toe (daar komen we later in deze studie op terug), maar we hebben toch geen alcohol of bier in huis. Een belangrijke reden is praktisch: we hebben regelmatig mensen over de vloer die worstelen met verslaving, waaronder daklozen die therapie krijgen. Alcohol of bier in huis hebben, ook al is het cultureel acceptabel, kan hen in de verleiding brengen en is geen uiting van liefde of zorg.
Dit illustreert een belangrijk Bijbels principe:
Romeinen 14:13, 15, 21 “Laat ons dan niet meer over en weer oordelen, maar beslist liever dat wij geen struikelblok of hindernis leggen voor een broeder. Indien uw broeder door hetgeen gij eet bedroefd wordt, wandelt gij niet meer naar de liefde. Bederft niet met uw spijs de één voor wie Christus gestorven is. Het is goed niet te eten van vlees, en geen wijn te drinken, en niets te doen waardoor uw broeder struikelt.”
Zelfs als iets toegestaan is, moeten we kijken naar het effect op anderen. Liefde, wijsheid en zorg voor de kwetsbaren bepalen praktische keuzes.
3. De Goedheid van Gods Schepping
Voor we het over specifieke middelen hebben, is het belangrijk om te herinneren dat God alles goed heeft geschapen:
Genesis 1:29 “En God zei: Zie, Ik geef u alle zaaddragende planten op de ganse aarde en alle bomen met zaaddragend fruit, tot u spijze.”
1 Timotheüs 4:4–5 “Want al wat God geschapen heeft is goed en niets is verwerpelijk, als het met dankzegging aangenomen wordt.”
Na de zondeval is de schepping echter veranderd. Sommige planten kunnen nu pijnlijk of schadelijk zijn, en de wereld bevat gevaren die er oorspronkelijk niet waren:
Genesis 3:17–18 “Tot Adam zei Hij: Omdat gij naar de stem uwer vrouw hebt geluisterd en van de boom gegeten hebt, van welken Ik u geboden had, gij zult er niet van eten: vervloekt zij de aarde om uwentwil; met smart zult gij er van eten al de dagen uws levens. Door dorens en door distels zal zij u voortbrengen spijsoogst.”
Alles is nog steeds door God gemaakt, maar sommige natuurlijke dingen kunnen nu gevaarlijk of verslavend zijn als ze verkeerd gebruikt worden. Wijn, bier, wiet en medicijnen horen bij Gods schepping, maar het gebruik moet wijs zijn.
4. Wijn en Bier in de Bijbel: Geschenk en Gevaar
De Bijbel laat zien dat wijn (en bier) een zegen van God kan zijn:
Psalm 104:14–15 “Hij doet het gras uitspruiten voor het vee en het gewas voor de dienst des mensen, dat Hij brood uit de aarde voortbrengt, en wijn die het hart des mensen verheugt, olie die het aangezicht doet stralen, en brood dat het hart des mensen sust.”
Prediker 9:7 “Ga, eet uw brood met vreugde en drink uw wijn met een vrolijk hart, want God heeft uw werken aangenomen.”
Johannes 2:1–11 “…Jezus zeide tot hen: Vul de vaten met water. En de overste van het feest proefde het water, dat wijn geworden was, en wist niet waar het vandaan was; de dienstknechten echter, die het water getrokken hadden, wisten het. En zij riepen de bruidegom. Dit was het eerste teken, dat Jezus deed in Kana van Galilea, en Zijn heerlijkheid openbaarde; en Zijn discipelen geloofden in Hem.”
1 Timoteüs 5:23 “Drinkt niet langer slechts water, maar gebruikt een weinig wijn om uw maag en uw veelvuldige kwalen.”
Wijn en bier zijn dus een goed geschenk van God voor vreugde, genezing en samenzijn. Maar……
Waarschuwingen
Efeze 5:18 “En wordt niet dronken van wijn, waarin losbandigheid is; maar wordt vervuld met de Geest.”
Spreuken 20:1 “Wijn is een spotter, sterke drank is een brenger van twist; wie daardoor verleid wordt, is niet wijs.”
Daar gaat het dus om misbruik zoals dronkenschap, verlies van controle of verslaving. De lijn tussen gebruik en misbruik… is (helaas) vaak erg dun… wees gewaarschuwd.
5. Wiet en moderne medicijnen: niet genoemd, maar wel toepasbaar
Het argument dat “wiet niet in de Bijbel staat, dus het is verboden” is niet geldig. Als we dat zouden toepassen, zouden we ook antibiotica, paracetamol, insuline of andere moderne medicijnen moeten afwijzen, want die worden ook nergens expliciet in de Bijbel genoemd. Het juiste uitgangspunt is niet: “staat het middel in de Bijbel?” maar:
“Kan ik dit middel gebruiken tot Gods eer, met dankzegging, zonder dat het mij beheerst of mijn nuchterheid wegneemt?”
Wiet en moderne medicijnen worden in de Bijbel niet expliciet genoemd, maar dezelfde principes gelden voor beide:
- Gebruik moet met dankzegging gebeuren.
- Het mag je niet beheersen of verslavend werken.
- Je moet je nuchterheid en waakzaamheid behouden, zodat je God kunt dienen en anderen kunt liefhebben.
1 Korinthiërs 6:12 “Al wat mij geoorloofd is, is mij niet alle ten nutte; al wat mij geoorloofd is, zal ik mij door niets overmeesteren laten.”
1 Timotheüs 4:4–5 “Want al wat God geschapen heeft is goed en niets is verwerpelijk, als het met dankzegging aangenomen wordt.”
Andersom geldt hetzelfde redeneren: medicatie staat er ook niet in, maar wordt toegestaan als het gebruikt wordt tot genezing, pijnverlichting of herstel. Volgens dezelfde logica zou wiet, mits verantwoord en matig gebruikt, ook beoordeeld moeten worden op basis van Bijbelse principes, en niet alleen op basis van cultuur of traditie.
De kernvraag blijft dus: “Brengt dit middel zegen of misbruik? Dient het God en mijn naaste, of ondermijnt het mijn lichaam, geest en relaties?”
Wiet en medicijnen kunnen net als wijn en bier goed gebruikt worden of verkeerd. En…. niet te vergeten…..
Het verslavingsaspect
- Wiet kan psychologisch verslavend zijn.
- Misbruik van wiet is zonde, net zoals misbruik van wijn, bier of medicijnen…..
1 Petrus 5:8 “Weest nuchter, waakt; want uw tegenstander, de duivel, gaat rond als een brullende leeuw, zoekende wie hij zal verslinden.”
6a. Harddrugs: van nature Schadelijk en verboden
Harddrugs zijn middelen die direct schadelijk zijn voor lichaam en geest. De Bijbel geeft duidelijke principes die ons helpen te begrijpen waarom zulke middelen nooit geschikt zijn voor een christen:
1 Korinthiërs 6:19-20 “Of weet gij niet, dat uw lichaam een tempel is van de Heilige Geest, die in u is, welke gij van God hebt, en dat gij niet van uzelf zijt? Want gij zijt gekocht en betaald; verheerlijk dan God in uw lichaam.”
Harddrugs vernietigen dit tempelprincipe: ze schaden je gezondheid, je hersenen, je emoties en je capaciteiten om God te dienen.
1 Petrus 5:8 “Weest nuchter, waakt; want uw tegenstander, de duivel, gaat rond als een brullende leeuw, zoekende wie hij zal verslinden.”
Verslaving aan harddrugs maakt dat je nuchterheid en waakzaamheid verloren gaan. Het opent de deur voor zonde en gevaarlijke situaties.
Harddrugs leiden tot slavernij onder de macht van het middel. Dit maakt het onmogelijk om God te dienen of gezonde relaties te onderhouden. Harddrugs veroorzaken snel fysieke schade, mentale problemen, sociale isolatie en verlies van werkvermogen. In onze praktijk zien we dat mensen vaak beginnen met iets kleins zoals alcohol, wiet of recreatief gebruik, en door de “Kleine keuzes, grote gevolgen principe” (komen we zo nog op terug) uiteindelijk in harddrugs terechtkomen.
Romeinen 12:1 “Ik vermaan u dan, broeders, bij de ontferming Gods, dat gij uw lichamen aan God aanbiedt als een levende offerande, heilig, welgevallig, tot uw Godsdienst.”
Harddrugs staan haaks op deze oproep: ze maken ons lichaam en geest ongeschikt om God te eren.
Conclusie:
Harddrugs zijn van nature schadelijk en ook op Bijbelse basis verboden omdat ze:
- het lichaam als tempel van de Heilige Geest vernietigen
- nuchterheid en geestelijke waakzaamheid ondermijnen
- tot verslaving en slavernij leiden
- praktische schade en chaos veroorzaken
Harddrugs zijn daarom niet slechts een kwestie van cultuur of persoonlijke voorkeur: Bijbels gezien is harddruggebruik nooit geoorloofd. Maar…. inmiddels is er ook wiet, dat zo krachtig is, dat het eigenlijk onder harddrugs zou moeten vallen… oeps.
6b. Recreatieve drugs en feesten
Maar hoe zit het met recreatieve drugs tijdens een feestje? Ook daar gelden dezelfde Bijbelse principes.
Prediker 9:7-8 “Welaan dan, eet uw brood met vreugde en drink uw wijn met een vrolijk hart, want als gij dit doet, dan heeft God dit reeds lang zo gewild. Laten uw klederen te allen tijde wit zijn en olie ontbreke niet op uw hoofd.”
God gunt ons feesten en vreugde, maar altijd mét Hem erbij. Recreatieve drugs kunnen die nuchterheid weg nemen. Oh, nu we het er toch over hebben… alcohol ook.
1 Korintiërs 6:12 “Alles is mij geoorloofd, maar niet alles is nuttig. Alles is mij geoorloofd, maar ík zal mij door niets laten beheersen.”
Romeinen 14:21 “Het is goed geen vlees te eten of wijn te drinken of iets te doen waardoor uw broeder struikelt.”
Recreatieve drugs worden dus snel een probleem en alcohol idem. Ze maken je niet nuchter, ze beheersen je vaak, en ze kunnen anderen in gevaar brengen.
7. Genezing en Pijnverlichting
De Bijbel staat het gebruik van middelen voor genezing en pijn toe. Natuurlijke remedies of medicijnen passen in Gods schepping.
Lucas 10:34 “…en ging hem dicht bij, goot olie en wijn op zijn wonden, verbond ze en zette hem op zijn eigen dier, bracht hem naar een herberg en verzorgde hem.”
1 Timotheüs 5:23 “Drinkt niet langer slechts water, maar gebruikt een weinig wijn om uw maag en uw veelvuldige kwalen.”
8. Liefde en Geweten
En dan gaan we het er nog een keer over hebben: Zelfs als de Bijbel iets toestaat, mogen onze daden anderen niet schaden.
Romeinen 14:13, 15, 21 “Laat ons dan niet meer over en weer oordelen, maar beslist liever dat wij geen struikelblok of hindernis leggen voor een broeder. Indien uw broeder door hetgeen gij eet bedroefd wordt, wandelt gij niet meer naar de liefde. Bedervt niet met uw spijs de één voor wie Christus gestorven is. Het is goed niet te eten van vlees, en geen wijn te drinken, en niets te doen waardoor uw broeder struikelt.”
1 Korinthiërs 8:9–12 “Maar ziet toe, dat deze vrijheid van u niet een struikelblok wordt voor de zwakken. Want indien iemand ziet, die kennis heeft, dat hij eet in een tempel van afgoden, wordt hij niet door zijn geweten tot zwakheid aangespoord om te eten van wat geofferd is? En zo wordt door uw kennis de zwakke broeder vernietigd, voor wie Christus gestorven is. Zo zondigt gij tegen de broeders en verwondt hun geweten, als het zwak is, gij zondigt tegen Christus.”
9. Conclusie en Persoonlijke Reflectie
De Bijbel zegt nergens dat alcohol de duivel is. Wijn en bier zijn een geschenk van God; wiet en (natuurlijke) medicijnen kunnen ook onderdeel zijn van Gods schepping als ze juist gebruikt worden. Harddrugs zijn van nature schadelijk en daarmee verboden.
De Bijbel zet de grens niet bij het middel zelf, maar bij dankbaarheid versus misbruik, gezondheid versus verlies van nuchterheid en vrijheid versus verslaving.
Gebruik is mogelijk. Misbruik is zonde. Liefde voor God en anderen is altijd het hoogste gebod.
10. Kleine keuzes, grote gevolgen
En dan komen we bij iets wat we vaak tegenkomen aan onze kant…
Een belangrijk punt dat we in de praktijk vaak zien, zijn is het “Kleine keuzes, grote gevolgen principe”. Dit principe gaat erom dat kleine keuzes kunnen leiden tot grotere verleidingen en uiteindelijk tot misbruik of zonde. Wat begint als een middel dat op zich toegestaan of neutraal is, kan in combinatie met omstandigheden of slechte gewoonten leiden tot gevaarlijke situaties.
Persoonlijk en in onze praktijk merken we dit dagelijks: daklozen, mensen met verslavingen en mensen met ernstige psychische problemen beginnen vaak met iets kleins. Bijvoorbeeld: iemand begint met een glas alcohol of een paar keer wiet gebruiken, en langzaam glijdt dit af naar frequenter en destructiever gebruik. Op dat moment worden de onderliggende problemen (zoals trauma, depressie of sociale druk) nog moeilijker aan te pakken.
De Bijbel waarschuwt voor deze gevaren:
1 Korinthiërs 6:12 “Al wat mij geoorloofd is, is mij niet alle ten nutte; al wat mij geoorloofd is, zal ik mij door niets overmeesteren laten.”
1 Petrus 5:8 “Weest nuchter, waakt; want uw tegenstander, de duivel, gaat rond als een brullende leeuw, zoekende wie hij zal verslinden.”
Het idee is dat het beter is om te vermijden wat tot verleiding kan leiden, zelfs als het op zich niet verboden is.
Dit vraagt om voorzichtigheid, zelfbeheersing en liefde voor jezelf en anderen, want inmiddels is er alcohol dat zo krachtig is dat het drugs zou kunnen zijn en is er ook wiet dat zo krachtig is dat het eigenlijk harddrugs is…
11. Onze persoonlijke richtlijn:
In onze praktijk zien we heel, heel veel voorbeelden van hoe iets kleins kan uitgroeien tot grote problemen. Mensen die eerst een paar biertjes dronken, per dag een blikje energiedrank zoals Red Bull namen, pakjes sigaretten door de week rookten, of wiet gebruikten “om te ontspannen”, komen te vaak in een put waar ze moeilijk uitkomen. Hun gezondheid, werkvermogen en relaties lijden eronder, en de onderliggende problemen die hen deden beginnen, worden veel complexer en hardnekkiger.
Het gaat dus niet alleen om klassieke verslavingen, maar ook om subtiele afhankelijkheden die je functioneren en nuchterheid aantasten. Daarom kiezen we ervoor om zulke middelen veelal niet in huis te hebben, uit liefde voor onszelf en vooral voor de mensen om ons heen die kwetsbaar zijn. Dit is niet omdat de Bijbel het absoluut verbiedt, maar uit praktische wijsheid en uit liefde voor kwetsbare mensen om ons heen. Zo voorkomen we dat kleine keuzes grote problemen worden.
En voor de doelgroepen waarmee we werken, werken we met het “Kleine keuzes, grote gevolgen” principe. Het is veelal verstandiger om helemaal niet te beginnen met middelen zoals alcohol of wiet. Want de scherven opruimen als het misgaat… we zijn er bijna iedere dag mee bezig aan deze kant.
