Waarom christenen de zondag houden als rustdag

Leestijd / Lesezeit / Reading time: 5 min

Een paar keer per jaar krijg ik de vraag waarom christenen de zondag houden als “rustdag” en niet, zoals in de oudtestamentische en joodse tradities, de sabbat/ zaterdag. Leuke vraag, die we eens gaan bekijken vanuit een bijbels standpunt. Want dat die dag “verschoven” is naar de zondag, heeft een hele goede en bijbelse reden. En er is nog iets anders… die vraag klinkt als een eerlijke vraag, maar in 90% van de gevallen als ik die vraag krijg, steekt er iets anders achter…

Maar goed, laten we eerst eens kijken naar wat de Bijbel zegt en waarom het nu zondag is en geen zaterdag meer.

De Sabbat: een scheppingsgebod en een schaduw uit het Oude Testament.

Het is cruciaal om te erkennen dat de rustdag (Sabbat) een gebod is dat teruggaat tot de schepping zelf:

En God had op de zevende dag voltooid het werk, dat Hij gemaakt had, en Hij rustte op de zevende dag van al het werk, dat Hij gemaakt had. En God zegende de zevende dag en heiligde die, want daarop rustte Hij van al het werk, dat God scheppende tot stand had gebracht. (Genesis 2:2-3)

In de tijd van Mozes werd de Sabbat echter ook een “teken” van het Verbond met Israël en verweven met de ceremoniële, oudtestamentische wet.

Van de zevende dag naar de eerste dag (De dag des Heren)

De nieuwe “nieuwtestamentische” kerk” heeft de rustdag niet afgeschaft, maar de dag en de betekenis ervan verplaatst naar de eerste dag van de week, de “Dag des Heren”, om de volgende, op de Bijbel gebaseerde, redenen:

1. De Opstanding van Christus: de nieuwe schepping

Christus stond op de eerste dag van de week op (Paasmorgen). Dit markeert het begin van de “nieuwe schepping” en de voltooiing van Zijn verlossingswerk. De Sabbat verwees naar de rust van de “oude” schepping, de zondag wijst naar de overwinning en de rust van de “nieuwe” schepping.

Na de sabbat, tegen het aanbreken van de eerste dag der week, kwam Maria Magdalena en de andere Maria het graf bezien. (Mattheüs 28:1)

En op de eerste dag der week, vroeg in de morgen, gingen zij naar het graf met de specerijen, die zij bereid hadden. (Lucas 24:1)

2. De bijeenkomsten van de vroege gemeente

De eerste kerk kwam dus ook (gebaseerd op bovenstaand) specifiek op de eerste dag van de week bijeen om samen te komen en de “Maaltijd des Heren” (avondmaal) te vieren:

En op de eerste dag der week, toen wij samengekomen waren om brood te breken, sprak Paulus hen toe, daar hij de volgende dag wilde vertrekken; en hij rek het spreken tot middernacht. (Handelingen 20:7)

Wat nu de inzameling voor de heiligen betreft, handelt ook gij, evenals ik voor de gemeenten in Galatië geregeld heb. Op elke eerste dag der week moet ieder van u voor zichzelf iets wegleggen, naarmate zijn welvaart is, opdat er niet eerst ingezameld behoeft te worden, wanneer ik kom. (1 Korinthe 16:2)

3. De ‘Dag des Heren’ in Openbaringen.

Johannes gebruikt een term die later de vaste aanduiding voor de zondag werd:

Ik kwam in de Geest op de dag des Heren en hoorde achter mij een luide stem, als van een bazuin. (Openbaring 1:10)

De zondag is de voortzetting van de rustdag, maar de focus is verschoven: de dag staat nu in het teken van de herdenking van Jezus’ opstanding en de nieuwe schepping.

De afschaffing van de ceremoniële wet

De verplichting tot het houden van de zaterdag als rustdag behoorde tot de “ceremoniële wet”, die een schaduw was van de toekomstige werkelijkheid, namelijk de rust in Christus zelf. Deze ceremoniële wet is in Christus vervuld en afgeschaft.

Laat u dan door niemand het recht ontnemen u te keuren inzake eten en drinken of op het stuk van feestdagen, nieuwe maan en sabbatten, dingen, die slechts een schaduw zijn van hetgeen komen moest, terwijl de werkelijkheid van Christus is. (Kolossenzen 2:16-17)

De christen is dus vrij van de verplichting om de zevende dag te vieren, omdat Christus de ware Sabbat is. En juist daarom is de zondag dus een zeer bewuste keuze en niet “zomaar” iets wat je weer kunt veranderen naar een zaterdag… want dan ga je direct voorbij aan de nieuwe tijd die door Christus’ dood en opstanding is ontstaan.

Opdat gij waarlijk vrij zoudt zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houdt dus stand en laat u niet weder met een juk van slavernij belasten. (Galaten 5:1)

En nu… het echte “waarom” van dit soort vragen…

In meer dan 90% van de gevallen is die vraag die ik periodiek krijg over de zaterdag of zondag helemaal geen vraag. Het is een aanzet tot iets anders. Let op, als je dit soort vragen krijgt, want er steekt meer achter dan alleen de vraag.

Als we niet snappen of (willen) geloven wat God ons heeft verteld in het Nieuwe Testament, starten direct onnodige, niet-bijbelse discussies zoals deze. Want de vraag is dan geen echte eerlijke vraag, maar een poging om jou te “bekeren” tot het niet meer geloven wat in het Nieuwe Testament staat. Oeps.

En dan hebben we het ineens over een heel ander vraagstuk. En daarvoor waarschuwt de Bijbel ons HEEL duidelijk:

Maar vermijd dwaze twistvragen, geslachtsregisters, strijd en gevechten over de wet, want die zijn nutteloos en ijdel. (Titus 3:9)

De discussie over zaterdag/zondag, de Messiaanse kalender, kan gemakkelijk ontaarden in “strijd en gevechten over de wet” (ceremoniële wet en dagen), wat nutteloos is als de kern (Jezus) niet aanvaard wordt.

Gelijk ik u bij mijn vertrek naar Macedonië vermaand heb in Efeze te blijven, om sommigen te bevelen geen andere leer aan te hangen, noch zich bezig te houden met mythes en eindeloze geslachtsregisters, die veeleer twisten doen ontstaan dan Gods heilsplan in het geloof te verwerkelijken. (1 Timoteüs 1:3-4)

In het bovenstaande vers gaat het over het vermijden van verhalen en details (zoals dit vraagstuk) die de focus afleiden van “Gods heilsplan in het geloof” (de redding door Christus).

Opdat gij waarlijk vrij zoudt zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houdt dus stand en laat u niet weder met een juk van slavernij belasten. (Galaten 5:1)

De focus moet altijd liggen op het geloof in Christus, niet op het navolgen van wetten en regels als middel tot rechtvaardiging, want dat is terugkeren naar de “slavernij”, zoals dat daar zo helder staat. De vragen die ik krijg in deze strekking, komen (opvallend) voor het grootste gedeelte uit de “messiaanse groepering” die de nadruk legt op de verplichting van de Sabbat en de feesten (een juk van slavernij).

De discussies over data en dagen (zaterdag versus zondag) bedreigen dus de vrijheid in Christus (de kern), tenzij(!) de ander de vrijheid in het Evangelie aanvaardt.

Pas op, verspil je tijd dus niet aan dingen waarvoor de Bijbel ons meer dan helder waarschuwt, want de vraag over kerst en ook vaak “de zaterdag versus zondag” is vaak geen eerlijke vraag… er steekt meer achter: een poging tot redetwisten, iets waar we helder in 1 Timoteüs 1:3-4 en Titus 3:9 tegen worden gewaarschuwd.