Welke kerk is goed? Geen kerk is perfect.

Leestijd / Lesezeit / Reading time: 7 min

Als we met mensen praten over wie God, Christus en de Heilige Geest is, krijgen we een paar keer per maand de vraag:

Naar welke goede kerk zou ik kunnen gaan om meer te leren over dat soort onderwerpen, die goed bij mij passen?

Waarom deze vraag niet eenvoudig te beantwoorden is

Dat is een vraag die we niet direct kunnen beantwoorden. Waarom niet?

Laten we beginnen met de volgende stelling (vertaald uit het Engels):

“De kerk is geen tentoonstelling van heiligen, maar een plek van genezing voor zondaars.”

De perfecte kerk bestaat niet

Laten we eerlijk zijn: daar zit waarheid in. In Romeinen 3:23 staat het helder:

Want allen hebben gezondigd en missen de heerlijkheid van God.

In elke kerk zitten geen perfecte mensen, integendeel. Charles Spurgeon zei hierover:

Als ik nooit lid was geworden van een kerk totdat ik een perfecte had gevonden, was ik nooit ergens lid geworden; en als ik ooit de perfecte kerk had gevonden, had ik het verpest, want het zou geen perfecte kerk meer zijn nadat ik er lid van was geworden.

Wat een “goede” kerk is, blijkt dus al een lastige vraag. Kerken bestaan uit zondaars, waaronder jij en ik. Waar zondaars zijn, is geen perfectie. De perfecte kerk bestaat niet.

Het gaat niet om wat bij jou past

Dan is er nog het tweede deel van de vraag: een kerk die goed bij jou past. Daar ontstaat een probleem. Het gaat niet in de eerste plaats om welke kerk bij jou past, maar om een kerk die doet wat God zegt en je daarin onderwijst.

Wat bij jou past kan een valkuil zijn. Stel dat ik zondig leef, ga ik dan een kerk zoeken die dat bevestigt? Dat kan niet de bedoeling zijn. Als je een kerk zoekt, moet je juist een plek vinden die je wijst op wat niet goed is, zodat je meer gaat leven zoals God dat van ons vraagt:

“Maar zoals Hij Die u geroepen heeft, heilig is, word zo ook zelf heilig in heel uw levenswandel, want er staat geschreven: Wees heilig, want Ik ben heilig.” (1 Petrus 1:15-16)

Waarom samenkomen noodzakelijk is

Dat klinkt misschien niet direct hoopvol. Je zou kunnen denken: dan ga ik maar niet meer naar een kerk, ik ben zelf de kerk wel. Maar dat is onjuist en onbijbels. Waarom is het belangrijk om samen te komen als christenen?

“Laten we op elkaar letten om elkaar aan te vuren tot liefde en goede werken. Laten we onze eigen bijeenkomsten niet verzuimen, zoals sommigen doen, maar elkaar bemoedigen, en dat des te meer naarmate u de dag van de Heer ziet naderen.” (Hebreeën 10:24-25)

We komen samen om elkaar te bemoedigen en aan te vuren tot liefde en goede werken. Elkaar. Alleen lukt dat niet. Je hebt elkaar nodig. De wereld om ons heen is vaak allesbehalve bemoedigend en juist daarom is die onderlinge steun zo belangrijk.

Elkaar aanscherpen en bemoedigen

Daarnaast moeten we elkaar aansporen tot een leven van liefde en goede werken. Dat doe je niet alleen, maar samen. De Bijbel zegt:

“IJzer scherpt men met ijzer, zo scherpt de ene mens de ander.” (Spreuken 27:17)

We hebben elkaar nodig om scherp te blijven. Als je wegblijft omdat er geen perfecte kerk is, zeg je eigenlijk dat je anderen niet nodig hebt. Maar:

“Het oog kan niet zeggen tegen de hand: Ik heb je niet nodig…” (1 Korintiërs 12:21)

Waar moet een kerk aan voldoen

Samenkomen is dus geen optie, maar noodzakelijk. En we zien ook al iets van wat een kerk moet zijn. Een plek waar je leert om meer te leven zoals God dat wil.

Maar daar stopt het niet. Een kerk moet ook voldoen aan wat de Bijbel leert:

Deze dingen schrijf ik u, in de hoop spoedig naar u toe te komen. Maar voor het geval dat ik langer wegblijf, weet u nu hoe men zich moet gedragen in het huis van God, dat is de gemeente van de levende God, zuil en fundament van de waarheid. (1 Timotheüs 3:14,15)

Leiders en gezonde leer

Ook de leiders in de kerk moeten aan bepaalde eisen voldoen:

Iemand die zich houdt aan het betrouwbare woord, dat overeenkomstig de leer is, zodat hij bij machte is anderen te bemoedigen door het gezonde onderwijs en ook de tegensprekers te weerleggen. (Titus 1:9)

Toets alles

Daarom moet je zelf toetsen:

“Doof de Geest niet uit en veracht de profetieën niet, maar toets alles en behoud het goede. Vermijd elk soort kwaad.” (1 Tessalonicenzen 5:19-22)

Praktische tip: kijk achter de schermen

Een praktische tip in je zoektocht: bezoek, als dat mogelijk is, eens een gemeentevergadering, een bijbelstudie of een bidstond voordat je je aansluit bij een kerk.

Juist op dat soort momenten zie je vaak hoe een gemeente echt functioneert. In een samenkomst op zondag kan veel er netjes en georganiseerd uitzien, maar tijdens een vergadering, bijbelstudie of gebedssamenkomst wordt duidelijk hoe mensen met elkaar omgaan. Is er ruimte voor vragen? Wordt er geluisterd? En hoe reageert men als iemand een andere mening heeft?

Dat is belangrijk, want in een gezonde gemeente is er ruimte om samen de Bijbel te onderzoeken en samen te bidden. Niet iedereen hoeft alles meteen hetzelfde te zien, maar de manier waarop men omgaat met verschillen zegt veel. Wordt er rustig vanuit de Schrift gecorrigeerd, of wordt iemand direct weggezet? En wat gebeurt er als iemand een mening heeft die niet bijbels blijkt te zijn?

Een bidstond is daarbij ook een goed moment om te observeren. Waar bidden mensen voor? Gaat het alleen om persoonlijke wensen en verlangens, of ligt de nadruk ook op bekering, heiliging, vergeving en het zoeken van Gods wil? Is het gebed vooral “God moet mij geven wat ik wil”, of is er ook een houding van overgave: “Uw wil geschiede”?

Juist daar zie je vaak iets van de geestelijke toon van een gemeente. Gebed laat zien wat er leeft in het hart van een kerk.

Dat klinkt misschien wat scherp, maar het helpt je om een eerlijk beeld te krijgen. Waar mensen zijn, komt ook zonde naar boven, juist op momenten van gesprek, spanning en gebed. Dat is niet per se reden om weg te lopen, maar het laat wel zien hoe een gemeente daarmee omgaat.

Kijk daarom niet alleen naar wat er vanaf de kansel gezegd wordt, maar ook naar hoe mensen met elkaar omgaan in gesprekken, bijbelstudies, vergaderingen en gebedsmomenten. Daar zie je vaak of het Woord ook echt geleefd wordt.

De gemeente is meer dan online meekijken

Een online kerk kan de fysieke samenkomst niet volledig vervangen. Kerk is namelijk niet alleen luisteren, maar ook samen leven, bemoedigen en elkaar dienen.

Bemoediging in de Bijbel is wederkerig. Het gaat niet alleen om horen, maar ook om zien, spreken, aanwezig zijn en elkaar daadwerkelijk opbouwen in geloof. Dat is lastig te vervangen door een scherm.

Een digitaal duimpje of hartje kan een teken van betrokkenheid zijn, maar het is niet hetzelfde als echte ontmoeting en persoonlijke aansporing in het dagelijks leven van een gemeente.

Daarom kan online meekijken een goede tijdelijke oplossing zijn, bijvoorbeeld bij ziekte of praktische omstandigheden. Maar het kan en mag de samenkomst van gelovigen niet vervangen.

Voor zover mogelijk geldt daarom: zoek de fysieke samenkomst van de gemeente op, waar je samen leert, bidt en elkaar werkelijk kunt bemoedigen.

Denominaties zeggen niet alles

Het eerlijke antwoord is dat dit enorm verschilt. Een reformeerde gemeente in Amerika kan heel anders zijn dan in Nederland. Hetzelfde geldt voor baptistengemeenten, evangelische of andere denominaties. De naam op de deur zegt weinig. Wat er daadwerkelijk(!) gebeurt binnenin is wat telt.

Een kerk verandert

Een kerk verandert. Het is geen statisch gebouw, maar een levende gemeenschap. Waar mensen zijn, is beweging.

Toetsen stopt niet na je keuze

Beproef alle dingen, behoud het goede. (1 Tessalonicenzen 5:21)

Toetsen stopt niet op het moment dat je een kerk hebt gevonden. Het blijft iets wat je als christen moet blijven doen. Een gemeente is namelijk geen statisch gebouw, maar een levende gemeenschap van mensen. En waar mensen zijn, is beweging en verandering.

Dat betekent dat een kerk in de loop van de tijd kan veranderen. Wat vandaag trouw lijkt aan de Bijbel, kan langzaam verschuiven als er niet meer wordt vastgehouden aan Gods Woord. Daarom blijft het belangrijk om samen te blijven toetsen of wat er geleerd en geleefd wordt nog steeds in lijn is met de Schrift.

Dat toetsen heeft ook gevolgen. Eerst is de roeping om samen met anderen te werken aan herstel en om samen vast te houden aan de waarheid. Maar als dat niet lukt en een gemeente structureel afwijkt van de Bijbel, kan het nodig zijn om verder te gaan en een andere gemeente te zoeken.

Dat is geen lichte beslissing en ook geen keuze vanuit voorkeur of smaak. Het gaat niet om wat jij prettig vindt, maar om trouw blijven aan Gods waarheid. Soms betekent dat dat je een pijnlijke stap moet zetten, juist omdat je Hem wilt volgen.

Daarom geldt dat dit proces nooit echt stopt. Blijf toetsen, blijf bidden en blijf zoeken naar trouw aan Gods Woord, ook nadat je je ergens hebt aangesloten.

Tot slot

Kom op, sta op en zoek. Nu. Blijf niet in je eentje aan de zijlijn staan. God wil je graag zien in Zijn huis, zodat jij bemoedigd kunt worden en jij op jouw beurt weer anderen kunt bemoedigen. De wereld is al uitdagend genoeg; we hebben elkaar nodig om scherp te blijven, om vol te houden en om samen te groeien in heiligheid.

Verwacht niet de perfecte kerk te vinden, want die bestaat niet, maar zoek de plek waar het Woord zuiver klinkt en waar zondaars samen hun hoop op Christus vestigen. Tot ziens in de samenkomst.