God of god? Jij, Jij, u of U?
Wij wonen als Nederlanders in Duitsland en merken dagelijks hoe belangrijk taal is in het uitdrukken van respect. In Duitsland gebruikt men “Sie” bij mensen die je niet goed kent en “Du” alleen als je elkaar expliciet toestemming geeft. Het is beleefd, maar het gaat ook om het erkennen van de ander:
“Dürfen wir uns duzen?” – “Mogen we elkaar met ‘du’ aanspreken?”
Wie te snel “du” zegt, verkleint iemand onbedoeld en dat is in dit land iets wat cultuurtechnisch absoluut niet kan.
Geleerd in mijn opvoeding
In mijn eigen opvoeding in Nederland was het precies hetzelfde. Als ik mijn ouders met “jij” aansprak, had ik een probleem. Mijn ouders zijn “u”. Nu ik ouder ben, neem ik soms de vrijheid om “jij” zeggen, maar meestal blijft het toch “u”, want dat “jij” voelt toch vreemd. Het zijn je ouders, en daar heb je respect voor. Hetzelfde geldt voor opa, oma of de oudere buurman. Het is allemaal een kwestie van respect.
Deze gewoonte, deze bewustheid van taal en hiërarchie, helpt ons begrijpen waarom we God niet zomaar informeel mogen aanspreken. Net zoals je een ouder of een respectpersoon niet onverschillig “jij” noemt, zo spreken we God met eerbied aan.
“Onze Vader in de hemelen, Uw naam worde geheiligd.” (Mattheüs 6:9)
Wanneer zelfs een dominee het informeel doet
Juist daarom viel het me laatst helemaal uit de toon in een kerk in Duitsland: een dominee, die gewend is de regels van Du en Sie te respecteren, sprak in een gebed ineens God informeel aan. Hij zei:
“God, wil je ons helpen met …”
(Duits: “Gott, willst du uns helfen mit …”)
Juist hier, in een cultuur waar het grootste teken van respect is om iemand niet zomaar informeel te benaderen, mocht God ineens een “du” zijn. Dit voorbeeld laat zien hoe gemakkelijk wij de majesteit van God kunnen verkleinen, zelfs zonder het door te hebben. Als een voorganger, iemand die dagelijks over God spreekt, zo informeel over Hem spreekt, hoeveel minder letten wij er dan op?
Hoofdletters maken verschil
In ons online werk, bijvoorbeeld in chatgesprekken, zie ik vaak dat “god” met een kleine letter wordt geschreven. Zodra ik dat zie, gaat er bij mij een stoplicht op oranje: wat gelooft deze persoon? Gaat het om de ware Heilige God, of om een verkleind godsbeeld, een soort vriendje of toverfiguur?
In 99% van de gevallen klopt die waarneming: het Godsbeeld is onjuist. Vaak betreft het cliënten uit de hoek van kerken waar het welvaartsevangelie of de Nieuwe Apostolische Reformatie wordt verkondigd, met alle gevolgen van dien.
Wanneer iemand “God” met een hoofdletter schrijft, klopt hun Godsbeeld meestal wel; en dat merk je in het gesprek en hoe ze werkelijk tegen God aankijken. Hoofdlettergebruik is dus niet zomaar stijl, maar een teken van respect en correct Godsbeeld.
“Gij zult de naam van de HEERE, uw God, niet ijdel gebruiken; want de HEERE zal niet onschuldig houden die Zijn naam ijdel gebruikt.” (Exodus 20:7)
“Hij heeft Zijn verbond bevestigd tot in eeuwigheid, Zijn naam is heilig en vol ontzag.” (Psalm 111:9)
God is geen vriend naar menselijke maat
God is geen vriend naar menselijke maat. Daarmee bedoelen we iemand die zich volledig aanpast aan onze wensen, fouten of stemmingen; een vriend die informeel en gezellig is en weinig eisen stelt. God is anders: Hij is volmaakt, almachtig en Heilig. Jesaja schrijft:
“Heilig, heilig, heilig is de HEERE der heerscharen; de ganse aarde is vol van Zijn heerlijkheid.” (Jesaja 6:3)
“Ik ben de HEERE, dat is Mijn naam; en Mijn heerlijkheid zal Ik aan geen ander geven, noch Mijn lof aan gesneden beelden.” (Jesaja 42:8)
Hij is geen maatje dat we informeel kunnen benaderen of verkleinen tot een vriend. Als we Hem behandelen alsof Hij één van ons is, doen we Zijn majesteit tekort.
U is het juiste respect
In het Nederlands is “U” meer dan een beleefdheidsvorm. Het drukt eerbied uit. En eerbied is precies wat God verdiend. De psalmist zegt:
“Eer de HEERE met uw goed, en met het eerstelingen van al uw opbrengst.” (Psalm 3:9)
“Daarom, daar wij een onwankelbaar koninkrijk ontvangen, laten wij God dienen met dankbaarheid, en Hem dienen met eerbied en ontzag.” (Hebreeën 12:28)
Wie dit toepast op spreken over God, begrijpt dat ook ons taalgebruik heilig moet zijn. Niet “pappie God” of “jij god”, maar Vader God, Schepper, Koning.
Hoe taal ons hart beïnvloedt
Onze woorden vormen ons denken. Spreken we over God alsof Hij één van ons is, dan verliest Hij Zijn majesteit in ons hart. Spreken we echter met eerbied, met “U” en correcte hoofdletters, dan groeit ons bewustzijn van Zijn heiligheid. Johannes schrijft:
“En dit is de liefde, dat wij wandelen naar Zijn geboden; en Zijn geboden zijn niet zwaar.” (1 Johannes 5:3)
“Maar zoals Hij, Die u geroepen heeft, heilig is, zo zult ook gij heilig zijn in al uw wandel; want er staat geschreven: Weest heilig, want Ik ben heilig.” (1 Petrus 1:15-16)
“Ik roep u er dan toe op, broeders, door de barmhartigheid van God, uw lichamen als een levend, heilig en God welgevallig offer aan te brengen; dit is uw geestelijke eredienst.” (Romeinen 12:1)
Praktische toepassing
- Schrijf God altijd met hoofdletter G. Dit is een klein teken van groot respect en correct Godsbeeld.
- Gebruik “U” in gebed of overdenking. Dat helpt je houding van eerbied te verankeren.
- Vermijd verkleinwoorden. God is geen ‘pappie’ of ‘maatje’, Hij is Vader, Heer en Koning.
Als je merkt dat je informeel over God spreekt, reflecteer dan: zie ik God werkelijk zoals Hij is, Heilig en Almachtig, of ben ik Hem aan het verkleinen tot iets dat past in mijn menselijke comfortzone?
Slotgedachte:
Heiligheid begint bij het herkennen van wie God werkelijk is. Zelfs als een dominee informeel over God spreekt, mogen wij leren Hem te benaderen met eerbied en majesteit. Net zoals wij in Duitsland leren dat je een volslagen vreemde niet zomaar informeel aanspreekt, en zoals ik in mijn opvoeding leerde respectvol te spreken tegen ouders en ouderen, zo erkennen we Gods majesteit door Hem met respect te benaderen. Laten we onze woorden gebruiken om God te verheerlijken, niet te verkleinen. Want Hij is God – en wij zijn mensen.
