Naakt zwemmen, de Bijbel en cultuur.
Vandaag sprak ik iemand die de volgende vraag had:
Keurt Jezus nudisme af?
Kijk, dat is een leuke vraag! En de vraagsteller was verbaasd dat ik dat een leuke vraag vond. Want over het algemeen (was zijn ervaring) dat als hij die vraag stelde aan een christen, is dat ze dan “hoog in de boom” klommen en ze hem vreemd aankeken.
Welnu, ik niet, dus laten we eens kijken naar deze leuke vraag. Met één “maar”. Het gaat er niet om wat de vraagsteller “goed” vindt, het gaat er niet om wat ik “goed” vindt, maar om wat de Bijbel zegt over deze vraag. Oftewel, mijn gedachtes over goed, kwaad, smaak, wansmaak doen er niet toe en die van hem ook niet.
En voor jullie als lezers, laten we eerst eens kijken hoe er tegen nudisme wordt aangekeken in dit deel van Duitsland:
De Freikörperkultur (FKK), ofwel de vrije lichaamscultuur, was bijzonder populair in Oost-Duitsland (de DDR). Na de Tweede Wereldoorlog groeide FKK uit tot een breed geaccepteerde en georganiseerde vorm van naaktrecreatie. In de DDR stond FKK symbool voor vrijheid, gelijkheid en verbondenheid met de natuur, waarden die juist in een streng gecontroleerde staat een gevoel van persoonlijke ruimte boden.
Naakt zonnen of zwemmen was er niet alleen toegestaan, maar ook sociaal geaccepteerd, ongeacht leeftijd, geslacht of lichaamstype. FKK-stranden, campings en verenigingen waren talrijk en druk bezocht. Tot op de dag van vandaag leeft deze cultuur voort, vooral aan de Oostzeekust en in merenregio’s in het oosten van Duitsland.
Oftewel, FKK / Nudisme, was in dit deel van Duitsland een “ding” en dat is het nog steeds. We hebben al meerdere malen meegemaakt dat we aan een meertje zitten, er iemand komt aanfietsen, spiernaakt in het meer springt en daarna weer verder gaat. Niets vreemds aan in de cultuur waar we nu wonen. Maar… in de cultuur waar we hiervoor woonden (Polen), onbespreekbaar! Dus, ook daarom, gaan we kijken naar wat de Bijbel zegt (want die verandert niet), en niet naar wat “onze” cultuur ons heeft geleerd.
En daarmee komen we weer terug bij de vraag wat Jezus er dan van vindt. En dan zien we het volgende: De Bijbel spreekt niet rechtstreeks over nudisme (de praktijk van sociale of gemeenschappelijke naaktheid), maar bevat wel diverse verzen die naaktheid, bescheidenheid en kleding vermelden. En… wat zegt die bijbel ook?
Hoewel de man en de vrouw allebei naakt waren, hinderde hen dat niet, want zij schaamden zich niet voor elkaar. (Genesis 2:25)
Dus, in beginsel, voor de zondeval, “appel”, boom, slang, was er niets(!) mis met wat we nu nudisme noemen. God verandert niet, dus hoe God er toen tegenaan keek, is nu niet veranderd. Maar iets anders is er wel veranderd: wij. Wij, Adam, Eva, brachten zonde in de wereld en daar gaan we:
Toen zij dat hadden gedaan, kregen ze door dat ze naakt waren en zij schaamden zich. Van bladeren van een vijgenboom maakten ze schorten en hingen die om hun middel. (Genesis 3:7)
Herhaling: God is niet veranderd, Zijn mening over naakt lopen is niet veranderd, maar wij zijn veranderd. En hoe wij er naar kijken, wat wij ervan vinden, welke gevoelens wij erbij krijgen, dat is nu ineens een ander vraagstuk geworden dan voor “de appel”. En dan zien we ineens bijbelverzen zoals deze:
Maar let erop dat deze vrijheid van u niet op een of andere manier een aanstoot wordt voor hen die zwak zijn. (1 Corinthians 8:9)
OK… dan zie je dus, dat op zichzelf “naakt rondlopen” geen zonde is (ik neem aan dat jij ook naakt onder de douche staat? Toch?), maar als die vrijheid van naakt lopen / nudisme en aanstoot wordt voor hen die zwak zijn, dan hebben we wel een probleem. Want dat aanstoot geven voor hen die zwak zijn, is iets wat God niet wil en is dus een zonde.
Laten we nog eens een vers erbij pakken:
Laat ons dus elkaar niet meer oordelen, maar bedenk dit liever: dat niemand voor een andere broeder tot stuiten en hindernis zal worden, of de zonde niet zal hebben. (Romeinen 13:14)
Oftewel, Nudisme heb ik geen oordeel over, want op zichzelf is dat geen zonde. Maar als het een andere broeder tot stuiten en hindernis zal worden, dan hebben we ineens met datzelfde gedrag wel een probleem. Voorbeeld?
Stel, je gaat in (noem eens een land) Egypte naar het strand en trekt daar al je kleren uit en gaat tennissen… Wat denk je dat de mensen uit Egypte daarvan vinden? Klopt, die worden n.a.w woedend in hun cultuur, en dan hebben we een probleem, want door jouw gedrag worden hun boos en is er geen vrede meer. En dat is een zonde vanaf jou kant:
Leef, zo mogelijk, voor zover het van u afhangt, in vrede met alle mensen.” (Romeinen 12:18)
En als je in Egypte als nudist gaat rondlopen op het strand, dan is die vrede… die is dan wel weg. En jij bent daar de oorzaak van. Oftewel, jij zondigt dan, niet door het nudisme, maar door het aanzetten tot die woede, die je, als je ook maar een beetje nadenkt, van tevoren had kunnen bedenken dat die zou komen. En dan hebben we wel een probleem.
Zou je echter hetzelfde doen in de plaats waar wij nu wonen, dan zou dat niet aanzetten tot woede, dus dan is jouw gedrag geen weer geen probleem. Zie je het verschil?
Nog een voorbeeld?
Want alles wat in de wereld is – zelfzuchtige begeerte, afgunstige inhaligheid, pronkzucht –, dat alles komt niet uit de Vader voort maar uit de wereld. (1 Johannes 2:16)
Voor “de appel” bestond zelfzuchtige begeerte, afgunstige inhaligheid, pronkzucht niet. Dus het hele onderwerp “lust” was er ook niet. Zullen we olifant in de kamer, maar gewoon noemen dan?
Maar Ik zeg: wie met begerige ogen naar een vrouw kijkt, heeft in zijn hart al overspel met haar gepleegd. (Mattheus 5:28)
En dan in combinatie met:
Wie een van deze kleinen, die in Mij geloven, ten val brengt, voor hem zou het beter zijn dat hem een molensteen om de hals werd gehangen en hij in de diepte van de zee zonk. Wee de wereld om de verleidingen tot zonde. Want er moeten verleidingen komen, maar wee die mens, door wie de verleiding komt. (Mattheüs 18:6-7)
En daar komen we bij (helaas) het volgende: Lust is, na de “appel”, absoluut een probleem. Ja, wat die ander denkt en voor gedachtes heeft, is zijn / haar probleem en eigen verantwoording, maar… als we weten dat we een andere persoon “ten val kunnen brengen”, door “de wereld om de verleidingen”, dan zijn wij voor dat deel wel degelijk zelf verantwoordelijk, en niet zo’n beetje ook: “het beter zijn dat hem een molensteen om de hals werd gehangen en hij in de diepte van de zee zonk“. Wow…
En dan zien we in de Bijbel ook nog zulke verzen, die net zo goed gelden voor mannen als voor vrouwen:
Ik wil ook dat de vrouwen zich waardig, sober en ingetogen kleden. Ze moeten niet opvallen door een opzichtige haardracht, dure kleding, goud of parels, maar door goede daden, zoals gepast is voor vrouwen die zeggen dat ze God vereren. (1 Timoteüs 2:9-10)
En dat vers geldt niet alleen met je kleren aan, maar ook met je kleren uit. “Zie mij eens pronken”, is dus een probleem. Want dan gaat het weer alleen om ikke, ikke, ikke en niet om de ander. Als je dat doet, is het al snel, als je niet goed oppast egoïsme en erger, en dan hebben we wel een probleem. Of je nu je Speedo aan hebt of niet, maakt niets uit.
En dat is niet alleen een probleem, maar eigenlijk ook iets heel triest, en heel diep van binnen maakt mij dat verdrietig. En daar komt het:
God heeft de wereld zo mooi gemaakt, Hij heeft Adam en Eva prachtig gemaakt, de wereld was toen perfect, dus een lichaam wat door de leeftijd aftakelt was er toen ook nog niet. De mens was perfect! En lust.. en alle problemen die daardoor komen… dat was er toen ook nog niet. En dat hebben wij, door het eten van die “appel” allemaal verpest… in en intriest. Wat was het toch mooi, zonder gedoe… en nu? #snik
De eindconclusie is dat op zichzelf nudisme nergens in de Bijbel wordt verboden, dat het vroeger in het paradijs prima was, maar dat we nu, in deze wereld die niet meer perfect is, wel heel goed moeten oppassen dat we niet een ander tot “struikelen” brengen en….. ook onszelf niet. Want zonde zit inmiddels in ieder mens, ook in jou en mij… dus lust en egoïsme ook.
1 Korinthiërs 8:9 (NBV21): “Zorg ervoor dat uw vrijheid (om naakt rond te mogen lopen op een strand) voor hen die zwak zijn in het geloof (en ook voor jouzelf, die ook zwak is en ook gewoon een mens is) geen struikelblok wordt.”
Al met al was het een mooi gesprek en een mooie oefening, ook voor mijzelf, om naar een onderwerp te kijken zonder mijn cultuur of smaak boven de Bijbelse waarheid te zetten.
(PS, nee, je zult mij niet naakt zien badmintonnen op het strand… woehahaha. Niet mijn smaak.)
Zelf heb ik niet de behoefte om buiten naakt rond te gaan lopen maar ik vind het bijzonder dat dit in de DDR tot een soort cultuur was verheven. Het was in ieder geval geen preuts land.
Absoluut bijzonder. Als “wessie” had ik juist het tegenovergestelde verwacht, en ik dacht zeker dat het fenomeen inmiddels verdwenen zou zijn.
In de voormalige DDR was FKK echter diep verankerd in het dagelijks leven. Er bestond zelfs een periodiek FKK-blad, er waren campings en boeken over, en op het strand had je meestal geen speciaal FKK-gedeelte nodig: bloot recreëren was gewoon normaal en kon overal. Vooral aan de Oostzeekust – op plekken als Rügen, Usedom en Darß – was het heel gebruikelijk dat mensen gewoon zonder badkleding zwommen of zonnen. Vaak ontstonden er zones waar de meerderheid FKK deed, maar het was niet aan strakke regels gebonden.
In de jaren ’50 probeerde de DDR-regering het fenomeen nog te beperken, omdat het als te vrijgevochten en burgerlijk werd gezien. Maar door de enorme populariteit lukte dat niet, en vanaf de jaren ’60 en ’70 werd FKK steeds meer gedoogd en uiteindelijk breed geaccepteerd. Het was zo vanzelfsprekend dat de autoriteiten het niet meer konden of wilden controleren.
In de Bondsrepubliek – het westen van Duitsland – waren er wel specifieke FKK-stranden en verenigingen, terwijl het in de DDR veel minder gereguleerd was en gewoon deel uitmaakte van het strandleven. In Nederland gold naaktrecreatie juist als een uitzondering en waren speciale naaktstranden nodig. In de DDR daarentegen was dat niet nodig, want FKK was gemeengoed.
Zelfs in de DDR-musea (niet de toeristenvallen, maar de serieuze, inhoudelijke musea) zie je dat terug: daar is naakt overal aanwezig, niet op een vunzige manier, maar juist heel gewoon.
Leert mij als Hollander ook meer te kijken naar wat is eigenlijk normaal? Is normaal wat ik geleerd heb, of is er ook een andere vorm van normaal, die ik niet geleerd heb, maar wel prima normaal kan zijn. Zet je hersenpan op een positieve manier aan het werk.
Prima normaal lijkt me. Ik las onlangs dat het tegenwoordig verplicht is je op een FKK-strand uit te kleden omdat ze anders last hebben van aangeklede personen die ‘vervelend’ gedrag vertonen.