Korte vraag = kort antwoord?

Leestijd / Lesezeit / Reading time: 6 min

Heel vaak krijgen we een korte vraag. Voorbeelden te over, maar de vraag zou kunnen zijn:

• Hoe kom ik van mijn depressie af?
• Hoe kan ik zorgen dat het beter met mij gaat?
• Hoe vind je dat het met mij gaat?
• Wat vind jij daarvan?
• Wat zie jij in mijn gedrag / werkstuk / wat dan ook?
• Hoe gaat het met jou / jullie?

De langste vraag is maar 10 woorden. Lekker kort. En dan zien we helaas vaak iets vreemds… Laat ik het proberen wat duidelijker te maken met een filmpje. In het onderstaande filmpje wordt aan een antiquair ongeveer het volgende gevraagd:

Wat is het mooiste in uw winkel en waarom is dat het mooiste?

(Onder het filmpje gaat de tekst weer verder)

Met 13 woorden wordt er een vraag gesteld. De man die het probeert te beantwoorden is oprecht en heel serieus over zijn passie. Zijn oprechte antwoord was: “Dit is een heel mooi mandje, gemaakt door de firma Tichelaar, werd gebruikt op de tafel, als versiering en fruit mandje.” Maar nee, dat was veel en veel te lang. En na een complete slachtpartij bleef er als antwoord over: “mand!”.

Maar was de vraagsteller wel echt geïnteresseerd in antiek? Het antwoord is m.i. duidelijk hoe ermee omgegaan wordt en het antwoord luidt m.i. heel helder: nee. De vraagsteller ging het absoluut niet om de passie van de antiquair. Het ging ook niet over antiek in het algemeen. Ook dat interesseert de vraagsteller niets. Er werd een vraag gesteld en iemand moet antwoorden, maar het antwoord doet er totaal niet toe. De vraag was niet oprecht en van het oprechte antwoord van de antiquair bleef dan ook niets anders over dan “mand!”. En als we alleen “mand!” weten, weten we nog steeds niets…..

En nu naar onze dagelijkse praktijk…. de vragen vliegen om soms om de oren. De ene keer professioneel zakelijk, de andere keer is het een vraag die over ons privé gaat. Maar om te komen tot een antwoord zijn we meer woorden nodig dan “mandje”. En dan zien we al hele kuddes mensen afhaken. (de meeste mensen lezen op dit punt dit artikeltje ook niet meer en zijn ook al afgehaakt..) Want voor dat lange antwoord hebben ze geen tijd. Druk, druk, iedere seconde telt. We willen wel een oplossing voor een probleem, we zeggen dat we geïnteresseerd zijn, maar tijd nemen om naar een antwoord te luisteren, nee, daar hebben we geen tijd voor. Oplossingen of antwoorden willen we zien. Nu!

En als je goed leest zie je dan twee problemen, minimaal:

• Er wordt geen tijd gespendeerd in het zoeken naar het juiste antwoord. 10 minuten luisteren is vaak al teveel.
• N.a.w. wordt er dan ook geen tijd gespendeerd om iets te gaan doen met dat antwoord. En die tijd die je daar in moet investeren om te komen tot de oplossing kan wel eens maanden of jaren duren.

Maar nee, we zijn druk, we willen oplossingen en antwoorden. Nu. We nemen geen tijd voor onderzoek, geen tijd om te luisteren, laat staan tijd om er zelf wat aan te doen. En dan zijn ze teleurgesteld, verdrietig, boos, dat het probleem niet wordt opgelost. Ze lopen van teleurstelling naar teleurstelling, “het ligt aan iedereen”, “niemand kan ze helpen”, maar de oorzaak…. zijn ze zelf. En dat is heel, heel triest om te zien.

De problemen die we meestal horen zijn ontstaan door heel, heel veel jaren heen. Maar dat de oplossing wellicht minstens zoveel jaar kan kosten en hard werken is om daar te komen (als dat al lukt), dat kost te veel tijd. Waar zijn we als mensheid nou mee bezig? Ja, het eerste initiële probleem kan extern zijn en jij kon daar niets aan doen. En dat is verschrikkelijk. Jij bent dan echt slachtoffer van iets. Maar als je geen tijd wild steken in het luisteren naar het antwoord… laat staan er aan wilt werken… creëer je dan ook niet een nieuw, zelf gemaakt megaprobleem erbij? Spannende vraag.

Kan het nog erger? Ja, helaas wel. Heel veel erger. Wat we ook heel vaak horen is het volgende:

Toen ik eindelijk de moed had om iemand te bellen met mijn probleem, moest die na een kwartiertje ophangen, want de aardappels stonden op tafel. Maar hij had nog wel gezegd: als je er een keer over wilt praten, bel. Ik wil er graag voor je zijn…..

Andere, nog triestere variant….

Toen die meneer van mijn oude kerk tegenkwam in de trein vroeg hij hoe het ging met mij. Toen ik vertelde dat het echt niet goed is, ik in behandeling was bij de GGZ en of hij een keer tijd had voor mij, was het antwoord: “Nee, helaas niet. Want je bent geen lid meer van onze kerk, dus ik kan je niet verder helpen. Maar ik zal voor je bidden”.

Huil jij al als je dit leest? Ik wel. Want nu hebben “we” een nieuw probleem voor die mensen erbij gemaakt. Ze hadden al een enorm probleem, maar nu is er door “ons” gedrag een enorm probleem bijgekomen. En die mensen krijgen wij dan, als het nog lukt, als ze al niet weer weggedoken zijn voor altijd, op gesprek… en dat zijn pittige gesprekken. Bij die gesprekken hebben we wel een begin- en eindtijd, maar die zijn allesbehalve “hard”. Want we willen echt graag weten hoe het met je gaat, we willen je echt een antwoord geven en de aardappels kunnen echt wel even wachten. Als we moeten kiezen tussen de aardappels weer de magnetron in over twee uur of het gesprek afkappen, dan moeten die aadrappels maar echt even wachten. Of.. weet je wat, blijf om te eten, dan praten we ondertussen verder. Tussen iedere afspraak zit dus ook relatief veel “uitlooptijd”, want we houden er rekening mee dat het uitloopt. Loopt het niet uit? Prima! Wel? Ook goed.

En dan zijn dit de professionele vragen die we krijgen, want als het een privévraag is zoals “hoe gaat het met jullie” en binnen 3 minuten zijn ze alweer weg..? Want voor dat lange antwoord, op soms het gecompliceerde leven aan deze kant, hebben mensen vaak ook geen tijd meer. Druk, druk, iedere seconde telt. We willen wel een antwoord op een snelle vraag, maar tijd nemen om naar een antwoord te luisteren, nee, daar hebben we geen tijd voor. Dat doet ook iets met ons..het maakt enorm eenzaam.

Wie ooit eens in Amerika geweest is weet dat iedere caissière aan je vraagt bij het afrekenen (in het Engels): “How are you doing?” / “Hoe gaat het met jou”. En het enige juiste antwoord op die vraag is “I’m fine, thank you” / “Het gaat goed, dank je”. De vraag is geen vraag en het antwoord is geen antwoord. Ik heb ze wel eens als “spel” geantwoord dat het niet goed ging, maar daarvan sloegen ze helemaal op tilt, of ze merkten het niet eens op. Want ze luisteren niet eens… Wat altijd een leuk spel om te doen met de kassières, met altijd een uitkomst die verbijsterend was.

Hoeveel tijd nemen we tegenwoordig nog om te onderzoeken wat ons echte probleem is? Hoeveel tijd nemen we tegenwoordig nog om te luisteren naar een uitleg op je vraag naar een ander? (waar je het nog niet eens mee eens hoeft te zijn trouwens) Hoeveel tijd nemen we nog om echt te luisteren hoe het met iemand gaat? Niet als beleefdheidsvraag, maar echt oprecht?

En als je hebt gelezen tot deze laatste regel, willen we jou enorm bedanken dat jij de tijd hebt genomen om het antwoord op deze blog te lezen. Wij zijn daar oprecht heel blij mee.

Kom op, luister met ons mee. Vraag je buurman eens: “hoe gaat het echt met jou” en luister eens… en wij hopen en bidden met jou mee, dat als jij antwoorden geeft op de vragen van die buurman, dat die dan ook de tijd neemt om ook te luisteren. Want zo komen we tot oplossingen in een ingewikkelde wereld.

Wie antwoordt voordat hij geluisterd heeft, het is hem tot dwaasheid en schande.

Spreuken 18:13

Poeh, dat was alweer een lang antwoord op een relatief korte vraag….