Heb uw naaste net zo lief als uzelf? Ook als ze je pijn doen?

Leestijd / Lesezeit / Reading time: 9 min

Vraag: Jezus zei dat ik mijn naasten moest liefhebben zoals ik mezelf liefheb. Maar het is moeilijk om van ze te houden in het leven. Hoe kan ik meer van ze houden? En moet ik van anderen houden terwijl ze mij pijn doen?

Dit komt uit Markus 12:30-31 waar staat:

Heb de Here, uw God, lief met heel uw hart, met heel uw ziel, met heel uw verstand en met heel uw kracht.” En het gebod dat daarna komt, is dit: “Heb uw naaste net zo lief als uzelf.” Belangrijker geboden dan deze twee zijn er niet.’

Markus 12:30-31

Zo dat, dat zijn pas vragen! En het antwoord is niet makkelijk met “zwart” / “wit” te beantwoorden. Het eerste waar we naar moeten kijken is: wat is deze liefde waarover gesproken wordt? Laat me het uitleggen met een klein voorbeeld.

Dit zijn verschillende soorten liefde, en sommige zijn voorwaardelijk (als bijvoorbeeld mijn hond mij blijft bijten, zal die liefde vrij snel voorbij zijn, maar als hij naar me luistert, zal mijn liefde voor de hond blijven), sommige zijn onvoorwaardelijk: Ik hou van mijn vrouw om wie ze is, niet om wat ze doet. Dus wat ze ook doet, mijn liefde zal blijven. Onvoorwaardelijk. Laten we eens wat verder gaan kijken naar dat verschil tussen voorwaardelijk en onvoorwaardelijke liefde.

Vaak hoor ik mensen zeggen: ‘God houdt van je’, als algemene kreet, aan een groep mensen, waartoe zowel christenen als niet-christenen kunnen behoren. Maar is het wel bijbels om deze zin tegen zomaar iemand te zeggen? Als we naar het concept van de liefde van God in de Bijbel kijken, zien we historisch en theologisch verschillende soorten liefde.

Er is bijvoorbeeld de liefde van God Zijn goede wil, waarbij God een vriendelijke geest heeft voor de hele wereld en Zijn goede wil op iedereen neerkomt. Om je een aards voorbeeld te geven: ik hou van mijn vrouw om wie ze is. Niet voor wat ze doet. Ja, ik vind het heerlijk als ze een geweldige hamburger voor me maakt, maar dat is een ander soort liefde. Een heel andere. Als ik alleen maar van mijn vrouw zou houden als ze geweldige hamburgers bakt en dat is alles, dan is dat geen echte liefde voor mijn vrouw. Misschien komt er een tijd dat mijn vrouw door omstandigheden niet meer voor mij kan koken, zou mijn liefde voor mijn vrouw dan weg zijn als dat gebeurt? Misschien houdt mijn vrouw zoveel van mij, dat ze vandaag geen hamburgers gaat bakken omdat het eten van hamburgers niet zo gezond is als ik ze te vaak eet. Zou mijn liefde voor mijn vrouw verdwenen zijn als ze dat doet?

Als dat zo is, zouden we een slecht huwelijk hebben, een vreselijk huwelijk dat te zijner tijd zou crashen. Dus ik hou van mijn vrouw om wie ze is, daarom ben ik om te beginnen met haar getrouwd. Ik hou van haar vanwege haar geest, wie ze is.

Laten we nog een stap verder gaan. Als we zeggen dat we van God houden, houden we dan van Hem om wat Hij voor ons heeft gedaan, of is er meer? Als God je niet geeft wat je denkt dat je wilt, is die liefde dan verdwenen als Hij dat doet? Zo ja, hield je dan werkelijk van God in deze context? Nee. We moeten dus allemaal van God houden om wie Hij is, niet om wat Hij voor ons heeft gedaan. Dat is één soort liefde.

Daarnaast is er ook de manier waarop in de Bijbel de liefde van God wordt gedefinieerd in termen van Gods weldadigheid; dat is niet alleen God Zijn goede wil / geest, maar hoe Hij die goedheid universeel tentoonspreidt. Dit Bijbelvers laat dat soort liefde zien:

Als u dat doet, bent u echt kinderen van uw hemelse Vader. Want Hij laat zijn zon opgaan voor goede en slechte mensen. Hij laat het regenen voor rechtvaardigen en onrechtvaardigen.

Mattheüs 5:45

Hij (God) heeft ons niet alleen laten léven, zelfs als we vandaag de dag nog steeds niet naar Hem luisteren, voorziet Hij ons zelfs van regen en zon! Dat is een andere vorm van liefde die God voor ons heeft. Hij geeft zelfs mensen die het niet verdienen wind en regen. En daar vallen jij en ik ook onder…

Maar als we het in onze populaire taal over de liefde van God hebben, hebben we het meestal over wat we Gods liefde door Zijn voldoening noemen.

Wanneer de bijbel Gods liefde door voldoening aangeeft, is het die speciale liefde die God heeft voor Zijn Zoon, en voor iedereen die in Zijn Zoon is en die in Zijn familie is opgenomen. En dat is een enorm(!) verschil. Hij is tevreden met ons als(!) we naar Hem luisteren, ons bekeren en geloven wat Zijn Zoon voor ons heeft gedaan. Dat geeft God voldoening. Als wij dat niet doen, is Hij niet voldaan over ons. Zie jij het verschil tussen de verschillende soorten liefde? Er is een onvoorwaardelijke liefde, maar ook een voorwaardelijke liefde. Om die voorwaardelijke liefde van Hem te krijgen moet(!) je wat doen. Doe je dat niet, dan krijg je die liefde dus ook niet.

Als we over Gods liefde door Zijn voldoening praten en dat onvoorwaardelijk uitleggen, is dat godslastering en niet correct. Die liefde zit vast aan condities. Hij heeft een absolute voorwaarde gesteld aan die “voldoening” liefde waardoor Hij dingen eist die wij moeten doen. Hij nodigt niet alleen mensen uit om tot Zijn Zoon te komen. Nee, Hij gebiedt alle mensen, waar dan ook, om zich van hun zonden te bekeren en tot Christus te komen. En als je van de liefde van Zijn voldoening wilt genieten, moet je in Christus zijn om mee te beginnen. Waarom zou Hij ons anders überhaupt oproepen om ons te bekeren, naar het kruis te komen, tot Christus te komen? God haat de zonde (Psalm 11:5) en het is de zondaar die naar de hel gaat. Laten we daar HEEL duidelijk over zijn. God heeft in deze strekking niet onvoorwaardelijk iedereen dus maar maar lief. De Bijbel vertelt ons dat er veel manieren zijn waarop God zelfs vijandig staat tegenover de wereld. (Jakobus 4:1-17) Hij haat de wereld, Hij haat degenen die snel bloed vergieten (Spreuken 6:16-19) en zo maar door, en daar moeten we rekening mee houden. Als we zeggen dat God onvoorwaardelijk en universeel toepasbaar van iedereen houdt, dan kun je doen wat je wilt en geloven wat je denkt. Dat is echter niet het geval.

Nu we weten wat God van ons verwacht, zodat Hij ons kan liefhebben, kunnen we ook eens kijken wat God definieert als liefde die Hij van ons verwacht voor Hem, als wij hem voldoening willen geven:

Heb de Here, uw God, lief met heel uw hart, met heel uw ziel, met heel uw verstand en met heel uw kracht.

Mark 12:30

Met alles, 100%, hebben we lief (hart, ziel, verstand, kracht).

Nu hebben we het eerste gedeelte van dat vers uitgeplozen en gaan we door naar het volgende stukje:

“Heb uw naaste net zo lief als uzelf.”

Markus 12:31

Hoe moeten we om te beginnen van onszelf houden? Als we dat weten, dan weten we, samen met alle bovenstaande info, weer een stukje beter hoe we onze naaste lief moeten liefhebben.

Moeten wij onszelf boven God stellen? Nee. Moeten we van onszelf houden boven alle anderen? Nee. Moeten we ervan houden als we trots, gulzigheid, luiheid, hebzucht, lust, afgunst, trots, toorn, woede en gierigheid hebben in ons leven? Nee. Deze liefde is dus ook voorwaardelijk, anders zou het geen ware, Goddelijke, Bijbelse liefde zijn, dan zou het een wereldse en geen Bijbelse liefde zijn. En dat is geen liefde in deze context.

Dus als we teruggaan naar hoe God Zijn liefde eruit ziet, en dat combineren met hoe onze liefde voor God, voor onszelf en anderen eruit zou moeten zien, kunnen we bijvoorbeeld eens kijken naar het volgende vers:

De liefde is geduldig, de liefde is vriendelijk, de liefde is niet jaloers. Zij doet niet gewichtig en is niet trots, zij kwetst niet, is niet egoïstisch en voelt zich nooit beledigd, zij neemt niemand iets kwalijk, zij is niet blij met onrecht, maar juist met de waarheid. De liefde beschermt altijd, heeft altijd vertrouwen, verwacht het altijd van God en houdt stand.

1 Korintiërs 13:4-7

En nu kunnen we een optelsom maken en kijken welke soorten liefde er zijn en wanneer we welke liefde toepassen en op wat. Daarom is het zo belangrijk om naar het hele vers te kijken en niet alleen maar naar een stukje van de tekst. Dus niet alleen naar Markus 12:31a , maar naar Markus 12:30-31 in zijn compleetheid. Want de vraag waarmee we begonnen was:

Vraag: Jezus zei dat ik mijn naasten moest liefhebben zoals ik mezelf liefheb. Maar het is moeilijk om van ze te houden in het leven. Hoe kan ik meer van ze houden? En moet ik van anderen houden terwijl ze mij pijn doen?

Nu we weten, door studie van het hele vers, dat God “verschillende soorten liefde” heeft, kunnen we met de bovenstaande optelsom hetzelfde doen. God liet ons leven, hoewel we het NIET verdienden (dat is enorme liefde), Hij stuurt zelfs regen en zon vandaag de dag, ook voor zondaren. Maar er is ook een voorwaardelijke liefde, net zoals God een voorwaardelijke liefdesdeel heeft. Dus, wat zijn de opties als mensen je je pijn doen? Misschien zelfs letterlijk martelen. Wat kunnen we doen? Laten we eens naar één optie kijken:

Als er huizen of steden zijn waar ze niets van je willen weten, ga dan meteen verder en schud het stof van je voeten af. Werkelijk, zoʼn stad zal er op de dag van het grote oordeel erger aan toe zijn dan de beruchte steden Sodom en Gomorra.

Mattheüs 10:14-15

Dat is een vorm van liefde van goede wil. Je ‘doodt’ ze niet, je belastert hun naam niet in de krant of in de kerk, maar je gaat verder en schudt het stof van je voeten. God zal dealen met iemand die Zijn kinderen pijn doet. (Mattheüs 18:1-9). Maar in plaats van dat jij actie onderneemt, ga je verder en laat je God het afhandelen.

Neem nooit wraak, vrienden! Laat dat maar aan God over, want Hij heeft gezegd: ‘Mij komt de wraak toe, Ik bepaal de straf voor alle zonden.’

Romeinen 12:19

Zie je dat dit (stof afschudden en weggaan van het kwaad) een vorm van liefde kan zijn? Een grote vorm van liefde zelfs. Als iemand je echt pijn heeft gedaan, zou je dit kunnen doen? Het is geweldig als je dat kunt doen met God aan jouw zijde. En dat is maar één optie, als je erover nadenkt zijn er nog veel meer opties.

Laten we een verschrikkelijk voorbeeld nemen: laten we zeggen dat je partner je echt, letterlijk, heeft gemarteld. Wauw..

Sommige mensen gebruiken dat vers in Markus 12:31b zeer oppervlakkig, hebben niet gekeken naar de samenhang tussen Markus 12:30 en het complete vers in Markus 12:31 en zeggen met dat stukje van dat vers, compleet uit context getrokken, dat we nog steeds (!) van die partner, die je wellicht letterlijk gemarteld heeft, moeten(!) houden, zoals we deden toen we net getrouwd waren, en zelfs met die partner het bed moeten delen! Wat??!! NEE!! Dat betekent dat vers dus niet!

Door bestudering van de beide verzen, in die samenhang, met bestudering van meer gedeelten in de Bijbel die praten over Goddelijke liefde, hebben we een veel completer en een correcter antwoord op de vraag. Een antwoord zou dus kunnen zijn:

Schud het stof van je voeten, blijf wettelijk getrouwd, maar woon niet meer samen (de Bijbel is duidelijk over echtscheiding, als en wanneer we dat kunnen doen, en we moeten die goddelijke regels volgen, hoe moeilijk het ook is) beantwoord brieven over de gasrekening op een beleefde manier, gedraag je als je hem aan de overkant van de straat ziet. Je zorgt nog steeds voor ‘regen en zon’, je hebt hem niet “vermoord”, (hoewel je wellicht vindt dat hij dat wel verdiende), die wraak laat je aan God over, maar als hij die “voldoening liefde” weer terug wil krijgen, dan is dat voorwaardelijk. Hij moet veranderen, en als hij dat doet, en laat zien dat hij dat doet, houd je de deur open om erover te praten.

Als je dat kunt, is dat liefde! Dat is enorm! En dat betekent niet dat je nog steeds met hem naar bed moet, dat betekent niet dat je nog steeds in hetzelfde huis woont en de marteling goed vindt, dat is absoluut niet het geval. Maar je kunt op die manier nog steeds je goede wil en je welwillendheid tonen. Op een Goddelijke manier.

Je ziet dus dat er meer Goddelijke manieren zijn om je naaste lief te hebben als jezelf. Veel meer. Als je welwillendheid of goede wil kunt tonen aan degene die je heeft gemarteld, dan is dat liefde. En daarvoor is God Zijn kracht nodig… we weten het…heel veel. Want zelfs je goede wil en je welwillendheid tonen kan al best moeilijk zijn.