Welkom in Schwerin. Even voorstellen… Deel 2.

In deel 1 hebben we jullie voorgesteld aan een deel van de geschiedenis van de stad Schwerin tussen 1940 en 2016. Deze keer gaan we kijken wat er gebeurde na die jaren en welke invloed dit heeft op de stad van vandaag.

Zoals je hebt kunnen zien zijn de bevolkingscijfers na de val van de “Berlijnse muur” in elkaar geklapt, maar dan ineens in 2016 zie je groei? Het is niet veel, maar toch…

En er zijn inmiddels ook nog meer recente cijfers bekend. In vergelijking met 2021, toen Schwerin 95.740 inwoners had, is het aantal inwoners in 2023 met ongeveer 3,13% gegroeid. Hoe kan dat ineens?

In 2015 was er een grote toestroom van vluchtelingen en migranten naar Europa tijdens de vluchtelingencrisis van dat jaar en op 31 augustus 2015 heeft Angela Merkel in haar beroemde “Wir schaffen das” toespraak benadrukt dat Duitsland de uitdagingen van integratie en opvang van vluchtelingen aankon. Hoewel het een krachtig statement was, riep het ook veel kritiek en controverse op, zowel nationaal als internationaal. Tegenstanders zagen het als een onderschatting van de logistieke en sociale problemen, terwijl supporters het zagen als een daad van moreel leiderschap.

En Schwerin? Daar stonden duizenden woningen leeg. De uittocht van de lokale bevolking is gewoon doorgegaan, de toestroom van vluchtelingen en migranten nam dus echter toe. En daarmee komt er ook een enorme onbalans in de plattenbau wijken…

En de Duitsers die er nog wel woonden? Die waren niet blij en een groot deel is tot vandaag ook zeker niet blij. Zij woonden al in een troosteloze stad, zonder werk, hun ziektekosten die in de DDR gratis waren konden zij zonder werk niet meer fatsoenlijk betalen (dat is hun blikveld), en het huis dat ze in de DDR spotgoedkoop kregen was in de nieuwe tijd ineens behoorlijk prijzig geworden… en dat geeft spanning. Veel. Waar merk je dat? Overal. Let op:

Je kunt letterlijk het voormalige Oost-Duitsland zien op de kaart als je kijkt naar de verkiezingsuitslagen van 2024. Waar in het westen “links” wordt gestemd, wordt er in het oosten meer dan pittig rechts gestemd. Een rechts dat bekend om haar nationalistische, populistische standpunten, met name op het gebied van immigratie, EU-scepticisme en traditionele waarden.

Het volgende kaartje is niet een kaartje van het oude Oost en West-Duitsland, nee, dit is hoe er werd gestemd in 2024. Je ziet letterlijk het oude Oost-Duitsland liggen, terwijl dat land formeel niet meer bestaat….

Blauw: AfD
Zwart: CDU/CSU

En Schwerin, waar de rode pijl heen wijst, ligt in het blauwe / rechtse gebied.

En als je verder kijkt, zie je ook Berlijn liggen, midden in een “rechts / blauw” gebied zie je ineens een zwarte / linkse” vlek. Berlijn. Waar ook de politieke macht ligt.

Voel je de spanning opbouwen in het Schwerin van vandaag?

In Nederland kennen we de “Vogelaarwijken” zoals de Bijlmer, Utrecht Overvecht, Kanaleneiland. In Schwerin is er niet één zo’n wijk, maar meerdere….. Met Duitsers die helaas vaak tot de “laag sociale” bevolking horen aan de ene kant, en aan de andere kant duizenden migranten… en die wonen nu in die wijken.

De werkloosheid in Schwerin ligt momenteel op ongeveer 7,6%. (Nederland op dit moment 3,7%) Dit is relatief hoog in vergelijking met het Duitse nationale gemiddelde (5,9%), dat aanzienlijk lager ligt. Mecklenburg-Vorpommern, de deelstaat waar Schwerin zich bevindt, heeft over het algemeen een hogere werkloosheidsratio, met Schwerin als een van de steden met een bovengemiddeld percentage werklozen.

In Oost-Duitsland verdienen werknemers gemiddeld nog steeds minder dan in West-Duitsland. De loonverschillen bedragen ongeveer 20-30%, afhankelijk van de sector en het type werk. Voorbeelden zijn dat vakmensen in het westen gemiddeld €46.835 per jaar verdienen, terwijl dat in het oosten rond €37.373 ligt. Deze verschillen worden deels veroorzaakt door een lagere concentratie van grote bedrijven in het oosten en een focus op kleinere, minder winstgevende ondernemingen

Volgens het officiële Criminaliteitsrapport van Duitsland uit 2007 was Schwerin de enige Duitse stad met een criminaliteitscijfer van meer dan 17.000 misdrijven per 100.000 inwoners. Hiermee stond de stad op de eerste plaats in de lijst van meest gevaarlijke steden in Duitsland.

Dat we iemand tegenkomen met “symbolen verwijzend naar een niet zo’n goed verleden” is geen uitzondering, de AfD (rechtse politieke partij) vlag zie je regelmatig, de werkeloosheid is hoog, migranten zijn er veel, heel veel en niet iedereen is goed geïntegreerd in de lokale samenleving met alle gevolgen van dien.

De gevoelens van de voormalige DDR-bewoners over dit alles worden helaas wel vaak genegeerd. “Het zal wel meevallen toch?” Ze worden vaak “Ossis” genoemd wat allesbehalve een geuzennaam is. De term “Jammerossis” is er ook zo’n eentje. Deze spottende term wordt soms gebruikt om het stereotype te beschrijven dat Oost-Duitsers zouden klagen over veranderingen na de Duitse hereniging. Dit is echter een negatieve term die niet wordt gewaardeerd, integendeel.

Of dat “jammeren” gerechtvaardigd is zo is of niet laten we even in het midden, maar die gevoelens zijn er wel en die gevoelens vallen allesbehalve mee. En dat is een enorm probleem…. We zeggen zelf heel vaak: “perceptie is waarheid”. Hun gevoel bestaat wel degelijk en dat als “niet waar” te omschrijven of om ermee te spotten, klopt niet en bevestigd juist hun gevoel. Wij beschouwen dus hun perceptie 100% als hun waarheid. Hun gevoel is voor hen, hun eigen waarheid en daar moeten en kunnen we iets mee.

Voel je de spanning? Welkom in Schwerin. Meer dan voldoende te doen… in deel 3 gaan we verder.

Bronnen: