Wanneer alles zwart lijkt: weg uit de duivelse cirkel

Een “Teufelskreis” is een Duits woord dat letterlijk “duivelskring” of “duivelse cirkel” betekent.

In betekenis gaat het om wat wij in het Nederlands meestal noemen:

  • een vicieuze cirkel
  • een neerwaartse spiraal

Het beschrijft een situatie waarin oorzaak en gevolg elkaar blijven versterken, waardoor je er steeds moeilijker uitkomt. En die naam, “duivelse cirkel”, klopt.

In ons werk komen we regelmatig mensen tegen voor wie niets meer goed is. Ze mopperen overal over, alles is negatief, niets deugt. Vaak horen we daarbij ook uitspraken als: niemand praat met mij en ik ben zo eenzaam. Voor ons zijn dat moeilijke en energieverslindende gesprekken. We zijn vaak uitgeput na zo’n ontmoeting, als je het al een gesprek kunt noemen.

Dat is de “duivelse cirkel”:

  • Je wereld is zwart geworden, om welke verdrietige reden dan ook.
  • Daardoor mopper je de hele dag tegen iedereen en alles.
  • Mensen worden dat zat en trekken zich terug.
  • En dan heb je weer iets extra’s om over te klagen.
  • Je wordt eenzamer en je wereld wordt nog zwarter, waardoor je nog meer gaat mopperen.
  • Tot er uiteindelijk niemand meer over is en alles zwart lijkt…

Dat die wereld in eerste instantie zwart is geworden, heeft vaak een reden waar je zelf niets aan kon doen. Dood, verlies in welke vorm dan ook, rouw. Noem het maar op. Dat gebeurde buiten jouw schuld om. Het is je overkomen en het doet pijn. Jij was slachtoffer en dat valt je niet te verwijten. Integendeel, het is diep en diep verdrietig wat er gebeurd is.

Daarna komt er een spannende fase. Hoe ga je om met dat eerste verdriet? Je wereld is ingestort. Ze is niet meer wit, maar heeft nu zwarte vlekken. Die zwarte vlekken zijn echt, ze zijn er, maar hoe ga je ermee om?

Als je niet oppast en die zwarte vlekken meer ruimte geeft dan ze verdienen, dan verdringen ze langzaam al het wit. Zo kun je in die duivelse cirkel terechtkomen. Hoe langer je toestaat dat het zwart het wit verdringt, hoe moeilijker het wordt om eruit te komen. En ergens in dat proces van die neerwaartse spiraal is er een keuze. Ga ik hierin mee of ga ik stoppen en tegen die draaikolk in?

Er is echt een moment waarop je die keuze ziet en ook voelt. Dit is het moment. Als ik nu doorga, wordt alles zwart. Ik heb nu een keuze. Het gaat me enorm veel energie kosten, maar dit is het moment.

Als je dan met de laatste energie die je hebt kiest om tegen de stroom in te zwemmen (al dan niet met de noodzakelijke hulp), dan kom je eruit. Het kost je veel, maar met vallen en opstaan kom je er echt.

Maar als je die keuze op dat moment niet maakt, dan is het de vraag of zo’n moment nog terugkomt. En als het terugkomt, moet je van nog veel dieper komen. Dat kost nog veel meer energie.

Maar zelfs dan is er hoop.

Kom tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven. Neemt Mijn juk op u en leert van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart, en gij zult rust vinden voor uw zielen. Matthéüs 11:28-29.

Om uit die duivelse cirkel te komen, heb je God nodig. Want menselijk gezien heb je misschien wel helemaal gelijk dat alles zwart is.

Of je luistert naar Gods uitnodiging, dat is jouw keuze. Die keuze kunnen wij niet voor je maken. Wat we wel moeten kiezen, is of wij ook meegaan in jouw zwarte cirkel of niet. Dat kan betekenen dat ook wij kunnen gaan zeggen: op dit moment ligt de keuze bij jou. Nu. Zwem je tegen de duivelse cirkel in of ga je erin mee? Want anders gaan ook wij er niet langer in mee.

Dat is een moeilijk en heel verdrietig moment. Maar ook wij moeten waken over onze eigen gezondheid. Ook wij hebben een keuze. Meegaan, samen met jou, de zwarte diepte in of nu nee zeggen tegen de duivelse cirkel.

Ingewikkelde keuzes voor beide kanten, met soms grote consequenties als we doorgaan op de weg waar we ons op bevinden.

Zit je op dit moment misschien in zo’n duivelse cirkel? Sta dan even stil en maak een keuze. Die keuze ligt nu bij jou. Wij helpen je daarna graag met de volgende stappen omhoog, weer richting het licht. Maar die eerste stap, die eerste keuze, is aan jou. Nu.