Context, context, context!
Zo vaak horen we… “Ja, maar de bijbel zegt…. a, b, c”….. en dan horen we een Bijbelvers… wat lijkt te kloppen, maar in de context totaal uit zijn verband wordt getrokken…met alle ellende van dien. In onze blogjes kom je ze soms ook tegen als waarschuwing. Hoe belangrijk het is om de bijbel in context te lezen? Laten we eens een extreem Bijbelvers erbij pakken wat compleet fout gaat als je die uit context trekt. Ben je er klaar voor? Echt waar? Laten we dit vers eens lezen buiten(!) zijn context:
God zal goed zijn voor de mens die jouw kinderen zal verpletteren op de rotsen.
Psalmen 137:9
Ah, dus als iemand anders jouw kinderen verpletterd op een rots is dat goed? Want dat is toch wat de Bijbel zegt? Zie je nu wel, God keurt geweld goed! Wat een wrede God zeg…. daar geloof ik niet in, in zo’n God wil ik niet eens geloven. Verschrikkelijk wat er staat in die bijbel!
Kijk, dat is dus wat er gebeurt als je de Bijbel niet in context leest… dan lees je echt vreemde dingen die er niet zijn… De context is namelijk dat het Joodse volk God aanroept om wraak te nemen op hun vijanden… Ah! Dit is net God die dit zegt, maar dit zegt de schrijver van deze psalm in al zijn emoties. Nu wordt het al iets anders.. Laten we eens kijken naar wat de context wel is: Psalm 137 staat in de context van de Joodse ballingschap in Babylon:
We woonden in Babel langs de rivieren. We zaten daar en huilden als we aan Jeruzalem dachten.
Psalm 137:1
De Joden in ballingschap werden mishandeld:
We hingen onze citers daar aan de bomen. We wilden geen muziek meer maken. De mensen die ons gevangen hielden,
wilden dat we voor hen zongen. De mensen die ons mishandelden, wilden dat we vrolijk deden.Psalm 137:2
Wellicht herinner je nog dat de joden in de concentratiekampen onder de nazi’s muziek moesten(!) maken terwijl de mensen werden afgevoerd naar de gaskamers? Nou, dat gevoel dus…. een gevoel met veel emoties inderdaad. Kun je het je voorstellen?
De psalmist herinnert zich zowel de schande van de Edomieten (die Jeruzalem plunderden) als van de Babyloniërs die hun hoofdstad verwoestten. Hij komt tot twee conclusies om de psalm te beëindigen. Ten eerste zegt hij:
En jij, Babel, zal ook verwoest worden. God zal goed zijn voor de mens die jou straft voor wat je Jeruzalem hebt aangedaan.
Psalm 137:8
Deze schreeuw om wraak verlangde naar de vernietiging van hun vijanden. Het is de emotie van de schrijver die je hier leest, geen stem van God die dit zegt….
Vervolgens voegt de psalmist in vers 9 verdere details toe aan deze schreeuw om wraak, waarbij hij beweert: “God zal goed zijn voor de mens die jouw kinderen zal verpletteren op de rotsen.”
En als we andere vertalingen erbij pakken zie je nog veel meer nuance:
Welgelukzalig zal hij zijn, die uw kinderkens grijpen, en aan de steenrots verpletteren zal
Statenvertaling
Gelukkig hij, die uw kinderen zal grijpen en tegen de rots verpletteren.
Het verlangen wordt grafisch uitgedrukt, maar het is eenvoudigweg een oproep tot de vernietiging van de hele natie – de natie die de Joden tot slaaf had gemaakt, hun baby’s had gedood en hun stad had verwoest.
Als we in gedachten houden dat de psalmen liederen zijn die intense emoties uitdrukken, (denk nog even terug aan die gaskamers..) zou een uitspraak als ‘God zal goed zijn voor de mens die jouw kinderen zal verpletteren op de rotsen’ ons niet moeten choqueren.
De schrijver was niet van plan baby’s te vermoorden; hij verlangde eerder naar gerechtigheid, waarvoor de dood van zijn vijanden nodig was. En nogmaals, er staat niet dat God dit zegt, maar de schrijver van de Psalm schrijft dit als zijn emoties op papier.
Maar goed, is de les in dit geval in dit blogje over Psalm 137? Nee, het gaat erom dat we de bijbel in context moeten lezen.
Het is belangrijk om Bijbelpassages en verhalen binnen hun context te bestuderen. Het uit hun context halen van verzen leidt tot allerlei soorten fouten en veel meer ellende. Het begrijpen van de context begint met vier principes: letterlijke betekenis (wat er staat), historische setting (de gebeurtenissen in het verhaal, aan wie is het gericht en hoe het destijds werd begrepen), grammatica (de onmiddellijke zin en paragraaf waarbinnen een woord of zin gevonden wordt) en synthese (het vergelijken met andere delen van de Bijbel voor een volledigere betekenis). Context is cruciaal. Dat is niet alleen de bijbel lezen, maar het lezen en bestuderen in context.
We moeten dus heel voorzichtig zijn bij het interpreteren van Psalm 137 in zijn historische context en het op de juiste manier toepassen in verband met de volledige raad van de Bijbel. Het is een normaal menselijk verlangen naar gerechtigheid en om Gods vijanden te verslaan.
Pas als we de context bekijken en (bijvoorbeeld) dit vers erbij pakken:
Als iemand jullie kwaad doet, doe dan niet iets kwaads terug. Wees voor ieder mens goed. Doe ook zoveel mogelijk je best om met alle mensen vrede te houden. Straf mensen niet zelf voor wat ze jullie aandoen, maar laat dat aan God over. Want er staat in de Boeken: “Laat het aan Mij over om te straffen. Ik zal hun geven wat ze hebben verdiend, zegt de Heer.”
Romeinen 12:17-19
Dan komen we tot het complete plaatje. Psalm 137 is geen egoïstisch gebed om persoonlijke wraak. Het is een pleidooi van de schrijver, voor God, om tussenbeide te komen en de ellende (in het concentratiekamp, hou dat beeld vast) te stoppen. Dat is de context.
Lieve lezer… bestudeer je bijbel, in context, iedere dag. Het is van eeuwigheidswaarde. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen als je de bijbel gebruikt om iets uit te leggen….