Bemoedigen. Hoe en waarom?

Wat is bemoedigen?

~Iemand moed inspreken, moed geven.

Maar dat gaat natuurlijk verder dan iemand een goed gevoel geven. Bemoedigen heeft te maken met het versterken van het hart, opbouwen van het geloof en gericht zijn op God, juist in moeilijke tijden.

Bemoedigen is een opdracht van God

Laten we eens kijken naar het zendingsbevel in Mattheüs 28:

Matt 28:19 Gaat dan henen, maakt al de volken tot mijn discipelen en doopt hen in de naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes en leert hen onderhouden al wat Ik u bevolen heb.

“Maak volken tot Mijn discipelen” en “leert hen onderhouden wat Ik u bevolen heb”. Het gaat niet over nieuwe Christenen maken. Dat kunnen we sowieso niet zelf. Dat is iets wat God geeft, Hij opent oren en ogen. We moeten het wel vertellen.

En daar stopt het niet. “Maak de volken tot Mijn discipelen”, tot Mijn volgelingen. Wanneer iemand Jezus leert kennen en tot geloof komt, moeten we met hem oplopen, hem leren wat het betekent om een Christen te zijn. Te vertellen over Jezus, het Woord samen bestuderen en leren wat het betekent om als Christen te leven en gehoorzaam te zijn aan God. En dat geldt niet alleen voor nieuwe Christenen. Dat geldt voor alle Christenen. Waar jij ook staat in je leven, je hebt mensen nodig om je heen die verder zijn dan jou in het Christenleven, die een voorbeeld voor jou kunnen zijn, die uitleven wat het betekent om Christus te volgen op een manier of op een diepte die jij nog niet kent. Mensen, die met jou de strijd in hun leven delen en hoe ze daar met God doorheen zijn gekomen en wat ze op dat moment geholpen heeft. Mensen, die jou aansporen om meer te willen begrijpen van en zoeken naar Christus, Hem op een nog dieper vlak te leren kennen. Mensen, die jou aanmoedigen, ook wanneer het moeilijk is of misschien wel júist wanneer het moeilijk is.

En dan komen we terecht in Hebreeën 10 en Efeziërs 3:

Hebreeën 10:25 Wij moeten onze eigen bijeenkomst niet verzuimen, zoals sommigen dat gewoon zijn, maar elkander aansporen, en dat des te meer, naarmate gij de dag ziet naderen.

Efeziërs 3:18-19 Geworteld en gegrond in de liefde, zult gij dan samen met alle heiligen, in staat zijn te vatten, hoe groot de breedte en lengte en hoogte en diepte is, en te kennen de liefde van Christus, die de kennis te boven gaat, opdat gij vervuld wordt tot alle volheid Gods.

Alleen wanneer we als Christenen samen zijn, kunnen we beginnen te vatten hoe groot de breedte en lengte en hoogte en diepte van Gods liefde eigenlijk is. Zo worden we van binnen gevuld met meer van God. En hoe groter God voor en in ons wordt, hoe kleiner de problemen en vragen van alle dag lijken te worden.

We hebben het nodig om bemoedigd te worden, om moed ingesproken te worden en het is nodig dat wij anderen moed inspreken. Daarvoor moeten we bij elkaar zijn, ons leven met elkaar delen, betrokken zijn bij elkaars leven en te delen in wat God ons geeft in inzicht, in levenslessen, in Gods lessen. Daarom staat er in Hebreeën 10 ook geschreven dat eigen bijeenkomsten niet verzuimd moeten worden.

Hoe vaak zien we het dat mensen de kerk bezoeken voor een dienst en daarna gelijk naar huis gaan? Ze bezoeken door de week ook geen huiskring of andere gelovigen uit hun gemeente. Is dat wat er bedoeld wordt met het niet verzuimen van eigen bijeenkomsten? Nee, absoluut niet! Het gaat om het delen van je leven met elkaar, het bouwen in elkaars leven, betrokken zijn bij elkaar, voor elkaar bidden en elkaar bemoedigen. Dat kan je niet wanneer je de ander niet ontmoet, wanneer je elkaar niet spreekt. Anoniem een gemeente bezoeken is geen optie, dat is geen gemeenschap en geen discipelschap.

Kijk eens naar het boek Handelingen. Alleen de start van het boek verhaalt al van een enorme uitdaging. Jezus is gestorven tot hun verbazing. Dat hadden ze niet verwacht! En dan staat Hij op uit de dood en verblijft 40 dagen onder hen. Ze zien Hem weer terug en Hij ontmoet hen weer.
En dan vertrekt Hij en zegt Hij dat ze niets moeten doen, maar moeten wachten.
Wat doen zijn volgelingen? Ze zoeken elkaar op! Het is een moeilijke tijd. Jezus is weg. Waarop ze moeten wachten, begrijpen ze waarschijnlijk niet echt. Ingewikkeld, verdrietig, moeilijk. Ze zoeken elkaar op en bidden samen, zoeken samen naar God. En zo bemoedigen ze elkaar.

En lees eens verder in Handelingen. De apostelen worden vervolgd. Oef! Dat is niet niks! Het ene moment waarop ze vertellen over Jezus worden ze onthaald als helden. Het volgende moment worden ze door dezelfde mensen gestenigd! Dat houd je zelf niet vol. Niet zonder God en niet zonder medechristenen die je bemoedigen!

Elkaar bemoedigen is niet een optie, maar het is een opdracht van God. We dragen verantwoordelijkheid voor elkaar.

1 Thessalonicenzen 5:11 Bemoedigt elkander derhalve en bouwt elkander op.

De bron van bemoediging

Maar hoe kunnen we anderen bemoedigen, als we het zelf al vaak genoeg ingewikkeld vinden om ons hoofd boven water te houden?
God zelf is de bron van bemoediging!

2 Korintiërs 1: 3-4 Geprezen zij de God en Vader van onze Here Jezus Christus, de Vader der barmhartigheden en de God van alle vertroosting, die ons vertroost in al onze verdrukking, opdat wij hen, die in allerlei verdrukking zijn, zouden kunnen vertroosten met de vertroosting, waarmede wijzelf door God vertroost worden.

Het is soms maar wat ingewikkeld om de juiste woorden te vinden om iemand te bemoedigen. Moet je iets zeggen? Wanneer moet je iets zeggen? En wat dan?

Wat een troost en een heerlijkheid om te weten dat God de “Vader der barmhartigheid” en de “God van alle vertroosting” is!

Als er iemand is die weet waar jij of de ander doorheen gaat, dan is dat Jezus. Hij kent je door en door, kent ieder vezel in je lijf en heeft de haren op je hoofd geteld. Hij weet wat jij nodig hebt en dat weet Hij ook van de ander! Hij heeft op de aarde rondgelopen, heeft ziekte en pijn gekend, is gegeseld, gekruisigd, bespot… En Hij heeft zich meer dan eens eenzaam gevoeld (Matt. 27:46)

Zolang wij op deze aarde rondlopen, zullen we moeilijkheden tegenkomen, zullen we pijn en lijden kennen. God troost ons en helpt ons daar doorheen. Kijk eens naar je eigen leven, naar de moeilijke momenten waar je je doorheen hebt geworsteld met God. Kijk eens naar hoe God je heeft geholpen, hoe Hij je heeft getroost en hoe Hij je heeft bemoedigd door te gaan en door te worstelen.

En hier gaat het om een stap verder dan de praktische oplossing van een probleem. Hoe werd je bemoedigd? Hoe werd je getroost?

Vaak zeggen we iets zoals: “God heeft me er doorheen geholpen.” Dat is heel waar, maar ook heel vaag. Want hoe heeft God dat gedaan? Stond Hij naast je? Ondersteunde Hij je en hoe dan? Wist je dat je er niet alleen voor stond? Gaf Hij je een ander perspectief? Gaf Hij iemand die naast je stond in deze tijd? Hoe zag Gods hulp er uit?

Hoe concreter we deze vraag kunnen beantwoorden, hoe beter en gerichter we die principes verder in ons leven kunnen gebruiken en kunnen delen met anderen, door er voor hen op die manier te kunnen zijn.

Wanneer het leven moeilijk is, is het gemakkelijk om God de schuld te geven. ‘God weet toch wat er gebeurt?’ ‘Waarom doet Hij er niks tegen?’ ‘Waarom laat Hij dit allemaal toe?’ Hoe echt de vragen ook zijn, de wanhoop die eronder ligt is misschien nog wel zwaarder. Je in de steek gelaten voelen, er alleen voor denken te staan, het gevoel te hebben dat je het niet meer kan dragen en dat je op wilt geven. Boosheid geeft dan in ieder geval nog een bepaalde energie om te vechten. Het gevaar ligt er echter in dat deze boosheid zich tegen God keert en niet tegen de omstandigheden of de echte reden van de pijn of het lijden. Daarom is ontmoedigd zijn/ worden geestelijk gevaarlijk.

Laten we eens kijken naar Hebreeën 3

Hebreeën 3:12–13 Ziet toe, broeders, dat bij niemand uwer een boos, ongelovig hart zij, door af te vallen van de levende God; maar vermaant elkander dagelijks, zolang men nog van een heden kan spreken, opdat niemand uwer verhard worde door de verleiding der zonde.

Hier wordt gewaarschuwd voor de boosheid die zich tegen God keert. Het hart verhardt en wordt gesloten voor God. Dat betekent ook dat Gods troost en bemoediging niet meer binnen kan komen.
Pas op, wanneer iemand door verlies heen gaat, is boosheid één van de fasen waar hij of zij doorheen moet. Die boosheid mag er zijn.
We spreken hier over de boosheid die zich tegen God keert. Boos zijn op de omstandigheden, boos zijn op de echte reden van de pijn is helemaal niks mee. God de schuld geven van je omstandigheden, dat is niet eerlijk. God de schuld geven dat Hij niks doet om jouw leven beter te maken, dat is niet eerlijk.

Juist wanneer het leven moeilijk is, heb je God nodig en heb je elkaar nodig. Om moed te krijgen door te gaan, om moed te krijgen je op de juiste dingen te kunnen richten, om moed te krijgen eerlijk te kijken naar je omstandigheden. Te weten dat je er niet alleen voor staat. Dat er iemand en Iemand naast je staat waar je op terug kan vallen, waar je je verhaal kwijt kan en bij wie je even kan zijn zonder iets te hoeven zeggen.

Hoe doe je dat – bemoedigen?

Laten we het praktisch maken. Want hoe doe je dat eigenlijk – iemand bemoedigen?

Je hebt waarschijnlijk zelf ervaren hoe mensen proberen je te bemoedigen wanneer je het moeilijk hebt. ‘Het komt wel goed.’ ‘God heeft er een plan mee.’ ‘Ik weet precies hoe je je voelt.’ Of ze gaan vertellen over die keer dat zij geconfronteerd werden met pijn, lijden en/of verlies. En daar zit je niet op te wachten wanneer je zelf door een dal gaat. Maar wat helpt dan wel? En wat zegt de Bijbel daarover?

Deel je leven:

We zagen hierboven al dat het belangrijk is om deel te zijn van Gods gezin en dat het niet goed is om weg te blijven van de samenkomsten.

Handelingen 2:46 …en voortdurend waren zij elke dag eendrachtig in de tempel, braken het brood aan huis en gebruikten hun maaltijden met blijdschap en eenvoud des harten, …

Zoals we hier lezen, waren de eerste Christenen elke dag bij elkaar, deelden ze de maaltijden en leerden ze samen over Christus. Niet hoogdravend of verplicht, nee, met blijdschap en eenvoud des hartes. Samen het leven delen en samen groeien in geloof. Dit is niet iets wat tegenwoordig automatisch in een gemeente gebeurt. Dus vraagt het inzet van jouw kant.

Als je anderen wilt leren kennen, moet je anderen ook de mogelijkheid geven jou te leren kennen. Spreek met anderen af, nodig ze bij je uit voor een maaltijd. Ontdek wat er in hun leven speelt, bidt voor en met ze. Wees ook eerlijk over jezelf en hoe het met jou gaat en waar de ander voor jou voor kan bidden. Bouw een relatie, investeer in iemands leven, trek met ze op.

Eenzaamheid is een groot probleem. Hoewel we allemaal veel mensen om ons heen zien, is het gevoel van eenzaamheid enorm. Door je deur open te doen, mensen uit te nodigen en je leven te delen, kan je helpen de eenzaamheid te verkleinen, te laten zien dat de ander toch niet helemaal alleen is, dat er iemand is die ze ziet.

Wees realistisch:

Bagatelliseer het lijden niet. Erken de realiteit van moeite, strijd en pijn. Maak het niet groter, maar ook niet kleiner dan het is.

Laten we eens kijken naar een voorbeeld uit Handelingen 14:

Handelingen 14:21-22 En nadat zij aan die stad het evangelie verkondigd en vele discipelen gemaakt hadden, keerden zij terug naar Lystra, Ikonium en Antiochië, de zielen der discipelen versterkende, hen vermanende in het geloof te blijven en zeggende, dat wij door vele verdrukkingen het Koninkrijk Gods moeten binnengaan.

Paulus en Barnabas zijn als goden behandeld, gestenigd, de stad uit gejaagd. Maar er zijn mensen geweest die tot het geloof in Jezus Christus zijn gekomen. Ze keren terug naar deze plaatsen om de plaatselijke gelovigen te bemoedigen, te versterken. En ze winden er geen doekjes om. “We moeten door vele verdrukkingen het Koninkrijk Gods binnengaan”, zeggen ze. En hun leven laat dat zien. Maar daarbij laten ze zien dat God groter is, zijn ze bewogen met de christenen daar en verbinden het lijden met het grotere plaatje, namelijk Gods Koninkrijk.

Dichtbij zijn en meeleven:

Ja deze is ingewikkeld, want we willen zo graag iets doen. We willen iemand verder helpen en een oplossing zoeken voor het probleem. Want lijden verdragen is moeilijk. Helemaal als je iemand anders ziet lijden en je er als bijstander naast staat en niets kunt doen. Nou ja, voor je gevoel kan je niets doen. Vergeet echter niet dat er zijn en meeleven ontzettend helpend zijn. Ren er niet voor weg.

Laten we eens naar Job kijken:

Job 2:11–13 Zij kwamen, ieder van zijn woonplaats, … om met hem hun medeleven te betuigen en hem te troosten. … En zij zaten met hem op de grond zeven dagen en zeven nachten, en niemand sprak een woord tot hem, want zij zagen, dat zijn smart zeer groot was.

Job was alles kwijtgeraakt. Alles, zelfs zijn eigen gezondheid. Wat kan je zeggen tegen iemand die in zo’n situatie zit? Woorden schieten tekort.

Leer jezelf om aanwezig te zijn, zonder iets te willen doen of verbeteren. Is iemand ziek? Ga aan zijn bed zitten en houdt bijvoorbeeld zijn hand vast. Laat hem op die manier weten dat hij niet alleen is. Wees er voor de ander in stilte, in aanwezigheid.

Praktisch helpen:

Wat we in de praktijk vaak zien is dat mensen weggaan met de opmerking: “Als ik iets kan doen, dan moet je het zeggen.” Dit is heel goed bedoeld, want we willen graag helpen. En we weten niet zo goed hoe, dus verlangen we van de ander ons te vertellen wat we kunnen doen om te helpen. Eigenlijk laat dit de wanhoop zien van de omstander, het verlangen iets te doen, te helpen. Vraag jezelf eerst eens af of je dit wilt, omdat je het lijden van de ander niet goed verdragen kan. Door iets te doen, haal je de druk er namelijk vanaf, heb je afleiding van de pijn van de ander. Lukt het om er te zijn met de ander in stilte?

Wil je toch graag praktisch helpen? Ga op zoek naar iets wat de ander kan ontlasten in de taken van alledag en doe het. Kook een aantal maaltijden, neem de kinderen mee naar de speeltuin of organiseer een slaapfeestje bij je thuis, zodat de ouders tijd voor zichzelf hebben, ga de ramen lappen, heg knippen of grasmaaien, haal een doos boodschappen, leg een envelop met geld in de brievenbus enz. Maak het praktisch en vraag geen toestemming, doe het.

Een vriendelijk woord:

Laten we kijken naar een vers in Spreuken:

Spreuken 12:25 Bezorgdheid in het hart van een man drukt het neer, maar een vriendelijk woord verheugt het.

Wanneer iemand het moeilijk heeft, maakt hij zich zorgen. En wat doen zorgen met je? Ze drukken je neer. Een vriendelijk woord echter verheugt het hart. Woorden hebben kracht in zich. Gebruik deze kracht ten goede.

Verander het perspectief:

Wanneer het moeilijk is, lijkt het alsof we verdrinken in problemen. Op een gegeven moment is dat het enige nog wat we zien. Help iemand om van een afstandje naar de situatie te kijken. De problemen zijn daar nog steeds, maar er is veel meer dan dat te zien. De persoon zelf die ergens de kracht vindt om door te gaan, die op zoek is naar oplossingen. De mensen eromheen die helpen waar ze kunnen. Het eten wat nog steeds op tafel staat. En zo zijn er nog veel meer dingen die doorgaan zonder dat mensen zich dat beseffen. Mensen zijn sterker dan ze denken. Helemaal als het Gods kracht is die door de mens heen werkt!

Psalm 121:1-2 Ik hef mijn ogen op naar de bergen: vanwaar zal mijn hulp komen? Mijn hulp is van de Here, die hemel en aarde gemaakt heeft.

In plaats van je op de problemen te richten, richt je op God. Hij is dezelfde, gisteren, vandaag, morgen, ja altijd. Op Hem kan je vertrouwen, op Hem kan je bouwen. Richt je op wie Hij is, wat Hij heeft gedaan en wat Hij heeft beloofd. Hij is je vaste grond. Dit is het perspectief waar lofprijs begint. En hoewel de situatie zelf niet is verandert, is er iets in jou verandert.

Wijs op Gods trouw en Zijn beloften:

Laten we kijken naar het volgende vers in Romeinen:

Romeinen 15:4 Want al wat tevoren geschreven is, is tot onze lering geschreven, opdat wij door volharding en door de vertroosting der Schriften hoop zouden hebben.

De Bijbel is een fantastische bron voor bemoediging. Het is Gods Woord. Zijn Woorden voor ons! En Zijn Woord is gevuld met waarheid. Niet ik denk of ik voel, maar iets wat gedachten en gevoelens overstijgt.

Gebruik Bijbelverzen om elkaar te bemoedigen.
Let wel goed op welke verzen je een ander geeft. Bestudeer ze eerst en onderzoek de context van een vers. Heel vaak worden delen van verzen uit de Bijbel genomen en direct op ons leven geplakt, terwijl dat niet de bedoeling is. Of ze worden verkeerd uitgelegd en in de verkeerde situatie gebruikt. (Jer. 29:11 is zo’n bekend en berucht voorbeeld…)

Bestudeer de Bijbel en deel de lessen die je er leert met anderen om ze te bemoedigen. Waarom? Omdat dat hoop geeft. En zonder hoop kunnen we niet leven.

Bidden voor en met de ander:

Efeziërs 3: 14, 16-17 Om die reden buig ik mijn knieën voor de Vader, …, opdat Hij u geve, naar de rijkdom zijner heerlijkheid, met kracht gesterkt te worden door zijn Geest in de inwendige mens, opdat Christus door het geloof in uw harten woning make.

Efeziërs 3: 19 … opdat gij vervuld wordt tot alle volheid Gods.

Wat een prachtig gebed. De Heilige Geest is door God aan ons gegeven. Hij is de Trooster. En Hij woont in elke Christen.

Bemoedigen – Focus op God

Moed geven en moed ontvangen. We hebben het allemaal nodig en we kunnen het allemaal geven.
Gebruik de bron van bemoediging – God Zelf. Hij is de Meester Bemoediger. Laat je vullen door Hem en bestudeer zijn Woord, zodat je zelf groeit en bemoedigd wordt en de woorden en principes die je leert weer door kunt geven aan een ander.

Wees aanwezig, wees deel van en bidt voor en met elkaar met als doel het perspectief te veranderen en de focus te richten op God de Vader.